TP.HCM đang lên kế hoạch triển khai mô hình chia sẻ hệ thống máy móc nghiên cứu và thử nghiệm công nghệ cao, nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp và startup tối ưu hóa chi phí đầu tư. Đề xuất này được đưa ra tại hội thảo analytica Vietnam Connect 2026 diễn ra vào ngày 21/10 tại Khu Công nghệ cao TP.HCM. Theo Việt Nam hàng ngày, mô hình trên giúp giải bài toán lãng phí hạ tầng khi nhu cầu đầu tư thiết bị mới giai đoạn 2026–2027 đã vượt 4.162 tỷ đồng.
Mô hình chia sẻ thiết bị công nghệ vận hành ra sao?
Theo đại diện Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 (QUATEST 3), khảo sát tại 113 cơ sở ghi nhận 78% thiết bị tại 16 phòng thí nghiệm trọng điểm đã vận hành hơn 10 năm, đồng thời 30% cơ sở R&D công lập hoạt động dưới 50% công suất.
Nhằm khắc phục tình trạng này, đại diện Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (SIHUB) đề xuất thiết lập mạng lưới FabNet HCMC, kết hợp các xưởng chế tạo (FabLab) và phòng thí nghiệm tại các trường, viện nghiên cứu:
- Doanh nghiệp có thể tận dụng thiết bị sẵn có để chế tạo nguyên mẫu, đo kiểm và sản xuất thử nghiệm thay vì tự chi tiền mua sắm.
- Giai đoạn 2024–2025, TP.HCM đã chi hơn 18,3 tỷ đồng hỗ trợ 179 dự án đổi mới sáng tạo, trong đó trên 88% dự án đang ở giai đoạn ươm tạo với nhu cầu thử nghiệm rất cao.
- Trong mảng bán dẫn, hệ thống SHTPLABS tại Khu Công nghệ cao sở hữu xưởng đóng gói, kiểm thử với 13 thiết bị do Intel bàn giao (bao gồm máy gắn chip Die Attach, lò hàn đối lưu, hệ thống kiểm thử tự động ATE), sẵn sàng phục vụ đào tạo và nghiên cứu.
Tác động tới nhà đầu tư
Chính sách tận dụng tài sản công nghệ chung mang lại lợi ích thiết thực cho hệ sinh thái công nghệ và bán dẫn tại Việt Nam:
- Nhóm doanh nghiệp công nghệ và bán dẫn: Giảm đáng kể áp lực vốn đầu tư ban đầu (Capex) cho các startup phần cứng và hơn 50 công ty thiết kế vi mạch đang hoạt động tại địa bàn với khoảng 5.000 kỹ sư.
- Tối ưu hóa ngân sách công: Hạn chế tình trạng đầu tư trùng lặp hàng nghìn tỷ đồng giữa các đơn vị nhà nước, nâng cao hiệu suất khai thác tài sản sẵn có.
- Rào cản cần theo dõi: Tiến độ triển khai thực tế phụ thuộc vào việc tháo gỡ quy định pháp lý về quản lý tài sản công, cơ chế thu hồi chi phí dịch vụ và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cho doanh nghiệp tư nhân khi sử dụng phòng lab dùng chung.