Việt Nam đang đối mặt với nghịch lý trong ngành dầu thực vật tinh luyện khi sản lượng sản xuất vượt tiêu thụ nội địa nhưng gần như phụ thuộc toàn bộ vào nguyên liệu nhập khẩu. Theo dự báo từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho niên vụ 2025/26, sản lượng dầu thực vật tinh luyện của Việt Nam ước đạt khoảng 1,75 triệu tấn, tương đương 117% nhu cầu tiêu thụ nội địa (khoảng 1,5 triệu tấn).
Thực trạng phụ thuộc nguyên liệu và vị thế của CALOFIC
Theo số liệu của USDA, để phục vụ chế biến, Việt Nam dự kiến nhập khẩu 1,2 triệu tấn dầu cọ và 2,8 triệu tấn hạt đậu tương trong niên vụ 2025/26. Trong khi đó, sản lượng hạt đậu tương nội địa chỉ đạt vỏn vẹn 42.000 tấn, chưa tới 1,5% tổng nhu cầu. Nguồn cung dầu cọ nhập khẩu chủ yếu từ Indonesia và Malaysia, còn hơn 90% lượng đậu tương nhập từ Brazil và Mỹ.
Về thị phần bán lẻ, theo dữ liệu năm 2024 từ Euromonitor, Công ty TNHH CALOFIC (sở hữu các nhãn hiệu Neptune, Simply, Meizan, Cái Lân, Kiddy) nắm giữ tới 50,3% giá trị thị trường. Doanh nghiệp này sở hữu hai nhà máy tại Quảng Ninh và TP.HCM với tổng công suất 2.300 tấn/ngày (gần 840.000 tấn/năm), tương đương 56% nhu cầu tiêu thụ toàn quốc.
Đứng sau CALOFIC là tập đoàn nông sản Wilmar International (Singapore). Doanh nghiệp này từng là liên doanh giữa Wilmar và Tổng công ty Công nghiệp Dầu thực vật Việt Nam (Vocarimex) từ năm 1996 với số vốn ban đầu 22 triệu USD, sau đó nâng lên 289 triệu USD. Đến ngày 14/3/2023, Wilmar (thông qua Siteki Investments) đã mua lại toàn bộ 24% cổ phần còn lại từ Vocarimex để nắm quyền sở hữu 100% CALOFIC.
Tác động tới nhà đầu tư
Cơ cấu ngành dầu ăn cho thấy rủi ro và cơ hội rõ rệt đối với các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm và hàng tiêu dùng niêm yết:
- Biến động chi phí đầu vào: Do phụ thuộc hơn 98% nguyên liệu nhập khẩu, biên lợi nhuận của các doanh nghiệp chế biến chịu ảnh hưởng trực tiếp từ giá nông sản thế giới, chính sách nhiên liệu sinh học của Indonesia hay thời tiết tại Nam Mỹ.
- Áp lực cạnh tranh gay gắt: Việc CALOFIC thuộc Wilmar chi phối hơn nửa thị phần và sở hữu chuỗi cung ứng khép kín tạo sức ép cạnh tranh lớn lên các doanh nghiệp nội địa cùng ngành như Tập đoàn KIDO (KDC) hay Dầu thực vật Tường An (TAC).
Dữ liệu thị trường liên quan
Số liệu từ cơ sở dữ liệu TitanLabs, cập nhật phiên 21/10/2026; bấm vào mã để xem hồ sơ đầy đủ (định giá, dòng tiền, kỹ thuật).
| Mã | Giá | Phiên | P/E | Khối ngoại ròng 5 phiên |
|---|---|---|---|---|
| KDC | 51.000đ | +0,59% | 25,2 | -126 tỷ |