Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT) đang tiến hành xem xét tính hợp pháp của sắc lệnh áp thuế nhập khẩu bổ sung 10% mà cựu Tổng thống Donald Trump đã ban hành từ ngày 24/2. Sắc lệnh này được đưa ra sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các chính sách thuế nhập khẩu trước đó của ông Trump, và được viện dẫn theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 với lý do giải quyết "tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán" nghiêm trọng.
Diễn biến chi tiết
Ngày 10/4, CIT đã lắng nghe các tranh luận từ 24 bang tại Mỹ và nhiều doanh nghiệp nhỏ, những bên đã khởi kiện sắc lệnh thuế nhập khẩu 10% này. Nhóm này lập luận rằng động thái của ông Trump là cách lách phán quyết ngày 20/2 của Tòa án Tối cao Mỹ, vốn bác bỏ các chính sách thuế dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Các nguyên đơn cho rằng Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 chỉ áp dụng cho các tình huống khẩn cấp, ngắn hạn về tiền tệ, và "thâm hụt thương mại thông thường không phù hợp với định nghĩa kinh tế của 'thâm hụt cán cân thanh toán'". Hội đồng ba thẩm phán, bao gồm Thẩm phán Timothy Stanceu, đã bày tỏ sự nghi ngờ về lập luận của chính quyền Trump, nhấn mạnh rằng "thâm hụt thương mại không đồng nghĩa với 'thâm thâm hụt cán cân thanh toán'".
Tác động & Nhận định
- Rủi ro chính sách thương mại: Nếu tòa án phán quyết chống lại chính sách thuế này, nó có thể tạo tiền lệ quan trọng, hạn chế khả năng các tổng thống Mỹ trong tương lai sử dụng quyền lực hành pháp để áp đặt thuế quan diện rộng dựa trên lý do thâm hụt thương mại. Điều này mang lại sự ổn định hơn cho thương mại quốc tế.
- Ảnh hưởng gián tiếp đến Việt Nam: Mặc dù không trực tiếp liên quan đến Việt Nam, phán quyết này có thể gián tiếp tạo ra một môi trường thương mại toàn cầu ít biến động hơn. Đối với Việt Nam, một đối tác thương mại lớn của Mỹ, sự ổn định trong chính sách thương mại của Mỹ là yếu tố tích cực, giảm thiểu rủi ro từ các hàng rào thuế quan bất ngờ, từ đó hỗ trợ cho hoạt động xuất khẩu và đầu tư.
- Định hình luật pháp thương mại: Vụ kiện này cũng có thể định hình lại cách diễn giải các đạo luật thương mại cũ của Mỹ trong bối cảnh kinh tế hiện đại, ảnh hưởng đến các tranh chấp thương mại quốc tế trong tương lai.