Tín dụng xanh tại Việt Nam đạt tổng dư nợ 828.000 tỷ đồng vào cuối quý I, tăng 4,6 lần so với năm 2017 nhưng chỉ chiếm khoảng 4,3% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Dòng vốn này chủ yếu chảy vào các dự án lớn, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản (chiếm trên 32%) và năng lượng xanh (chiếm trên 30%).
Diễn biến chi tiết
TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc chuyên môn Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), chỉ ra rằng tín dụng xanh hiện tại đang ưu tiên các dự án có quy mô lớn, mô hình rõ ràng và tài sản đảm bảo tốt, dễ dàng đáp ứng các yêu cầu thẩm định của ngân hàng. Điều này khiến cho khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNNVV) gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn này, mặc dù đây là khu vực có nhiều khoản đầu tư nhỏ lẻ, phân tán và khó chuẩn hóa.
Tác động & Nhận định
Đại diện Ban IV nhấn mạnh rằng phần lớn lượng phát thải, lãng phí năng lượng và rủi ro môi trường lại nằm rải rác ở hàng trăm nghìn DNNVV, các nhà cung ứng và mắt xích nhỏ hơn trong chuỗi giá trị. Nếu chính sách tài chính xanh chỉ phù hợp với các doanh nghiệp lớn, quá trình chuyển đổi xanh sẽ thiếu tính bao trùm, dẫn đến việc các doanh nghiệp nhỏ đối mặt với rủi ro kép: khó tiếp cận vốn để chuyển đổi và nguy cơ mất thị trường do không đáp ứng được các tiêu chuẩn xanh. Điều này đặt ra thách thức lớn cho mục tiêu phát triển bền vững và Net Zero của Việt Nam, yêu cầu có những giải pháp tài chính xanh linh hoạt hơn cho khu vực DNNVV.