Việt Nam đang đối mặt với những thách thức lớn về an ninh năng lượng do nhu cầu sử dụng điện tăng đột biến, đặc biệt trong bối cảnh hiện tượng El Nino gây nắng nóng kéo dài. Tiết kiệm điện đang trở thành một yêu cầu cấp thiết, không chỉ giúp giảm chi phí mà còn góp phần giảm áp lực đầu tư cho hệ thống năng lượng, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và giảm phát thải khí nhà kính, qua đó thúc đẩy phát triển bền vững.
Diễn biến chi tiết
Tại tọa đàm “Tiết kiệm điện: Giải pháp cho mùa nắng nóng” ngày 11/6, ông Phạm Minh Đức từ Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) cho biết, năm 2026, hiện tượng El Nino trở lại với cường độ mạnh đã đẩy nhiệt độ nhiều nơi lên tới 41°C, làm tăng đột biến nhu cầu sử dụng điện. Nắng nóng đã phá vỡ hàng loạt kỷ lục về công suất và sản lượng điện, với công suất cực đại toàn quốc đạt khoảng 58.100 MW và sản lượng 1,2 tỷ kWh.
So với cùng kỳ năm 2025, lượng điện tiêu thụ tại miền Bắc đã tăng 25,7%, trong khi công suất tăng 27,5%, cho thấy sức ép tiêu thụ điện rất lớn. Ông Đức nhấn mạnh rằng công suất đỉnh ở miền Bắc năm 2026 đã tăng gần 1.800 MW so với năm 2025, tương đương công suất của Thủy điện Hòa Bình. Nếu so với cùng kỳ năm 2025, mức tăng là gần 6.400 MW, bằng tổng công suất của toàn bộ các thủy điện lớn trên sông Đà (Sơn La, Hòa Bình, Lai Châu, Hòa Bình mở rộng) cộng thêm một tổ máy nhiệt điện than công suất lớn.
Tác động & Nhận định
Việc tiêu thụ điện tăng mạnh gây áp lực cực lớn lên hệ thống điện quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh thời tiết khắc nghiệt. Tình trạng này có thể dẫn đến rủi ro thiếu hụt điện, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống sinh hoạt của người dân. Đối với nhà đầu tư, những thách thức về an ninh năng lượng có thể ảnh hưởng đến các ngành sản xuất phụ thuộc nhiều vào điện năng, cũng như triển vọng đầu tư vào cơ sở hạ tầng năng lượng.
- Giảm áp lực đầu tư: Tiết kiệm điện giúp giảm nhu cầu xây dựng thêm các nhà máy điện và hệ thống truyền tải, tiết kiệm nguồn lực đầu tư công và tư nhân.
- Nâng cao hiệu quả: Thúc đẩy sử dụng năng lượng hiệu quả hơn, ứng dụng công nghệ tiết kiệm điện trong sản xuất và tiêu dùng.
- Giảm phát thải: Góp phần vào mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính của Việt Nam, hướng tới phát triển bền vững và ứng phó biến đổi khí hậu.
Đây là một vấn đề vĩ mô quan trọng, đòi hỏi các giải pháp đồng bộ từ chính phủ, doanh nghiệp và người dân để đảm bảo cung cấp điện ổn định và bền vững cho nền kinh tế.