Tiền gửi của cá nhân đang vượt xa tiền gửi của doanh nghiệp, với mức chênh lệch khoảng 10%, một diễn biến đáng chú ý trong bức tranh tài chính hiện tại của Việt Nam. Xu hướng này phản ánh sự thận trọng gia tăng của người dân và các doanh nghiệp trong việc quản lý dòng tiền, đồng thời tạo ra những thách thức mới cho Ngân hàng Nhà nước trong việc điều hành chính sách tiền tệ.
Diễn biến chi tiết
Ông Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, tại Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026, đã chỉ ra rằng vòng quay tiền trong nền kinh tế đang chậm lại đáng kể. Dữ liệu mới từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy lượng tiền mặt ngoài hệ thống ngân hàng đã tăng mạnh từ khoảng 9% lên 11% tổng phương tiện thanh toán. Mức tăng 2% này tương đương khoảng 13 tỷ USD mà người dân và tổ chức đang nắm giữ bên ngoài hệ thống ngân hàng.
Sự thay đổi cơ cấu tiền gửi cũng rất rõ rệt: nếu trước đây tiền gửi của doanh nghiệp và cá nhân tương đương, thì nay tiền gửi cá nhân đã vượt trội 10%. Các doanh nghiệp đang giảm nắm giữ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) và chuyển sang tiền gửi có kỳ hạn hoặc thậm chí dịch chuyển dòng tiền sang khu vực cá nhân để tìm kiếm lãi suất cao hơn.
Tác động & Nhận định
- Tâm lý thận trọng: Xu hướng này phản ánh tâm lý lo ngại về các cú sốc chính sách, thay đổi thuế hoặc nghĩa vụ khai báo giao dịch, khiến người dân và doanh nghiệp có xu hướng giữ tiền mặt nhiều hơn.
- Thách thức cho Ngân hàng Nhà nước: Ngân hàng Nhà nước đang đối mặt với bài toán kép là vừa phải thúc đẩy tín dụng để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa phải kiểm soát dòng tiền và duy trì ổn định hệ thống. Việc tiền mặt tăng ngoài hệ thống có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của các công cụ chính sách.
- Ảnh hưởng đến hoạt động doanh nghiệp: Việc doanh nghiệp gặp khó khăn về dòng tiền và thanh khoản, cùng với xu hướng dịch chuyển tiền gửi, có thể gây áp lực lên hoạt động sản xuất kinh doanh và đầu tư.
Nhìn chung, sự dịch chuyển này là một chỉ báo quan trọng về tình hình kinh tế vĩ mô và tâm lý thị trường, đòi hỏi các nhà hoạch định chính sách cần có những giải pháp linh hoạt để duy trì sự cân bằng và thúc đẩy tăng trưởng.