Ngày 20/11/2026, tại diễn đàn VSMCamp & CSMO Summit 2026, các chuyên gia cảnh báo nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang đối mặt rủi ro đánh mất thị phần hiển thị khi hành vi người tiêu dùng chuyển dịch sang tìm kiếm qua trí tuệ nhân tạo (AI). Báo cáo từ SparkToro và Similarweb cho thấy 68% lượt tìm kiếm trên Google hiện không tạo ra lượt nhấp chuột nào, trong khi số liệu từ Q&Me chỉ ra 62% người tiêu dùng Việt Nam dùng AI tham khảo trước khi mua hàng.
Vì sao doanh nghiệp lớn vắng mặt trên gợi ý AI?
Theo chia sẻ của ông Nguyễn Trọng Thành, Giám đốc Sản phẩm ADMICRO, vị thế thị phần cao ở thực tế không đồng nghĩa với việc được hệ thống AI ưu tiên giới thiệu. Khảo sát hơn 1.100 câu hỏi tiếng Việt về ngành sữa và hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) trên 7 nền tảng AI phổ biến (từ 1/10 đến 16/11/2026) ghi nhận:
- Nhiều nhãn hàng nội địa dẫn đầu doanh số nhưng tụt hạng sâu trên danh sách gợi ý của AI, nhường chỗ cho các thương hiệu ngoại có dữ liệu số tối ưu hơn.
- Những thương hiệu thống lĩnh ngành giặt tẩy và xả vải có tỷ lệ vắng mặt từ 27% đến 47% số câu hỏi được khảo sát.
- Dữ liệu sản phẩm thiếu cấu trúc chuẩn khiến các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) không nhận diện chính xác hoặc mô tả sai lệch về định vị.
Bên cạnh đó, khảo sát từ Visa và YouGov cho thấy 42% người dùng sẵn sàng để các tác nhân AI (AI agent) trực tiếp thực hiện giao dịch thay mình.
Tác động tới nhà đầu tư
Sự thay đổi về hành vi tìm kiếm đe dọa trực tiếp tới lợi thế cạnh tranh dài hạn của các doanh nghiệp bán lẻ và tiêu dùng nhanh:
- Rủi ro suy giảm doanh thu: Các doanh nghiệp chi tiêu lớn cho quảng cáo truyền thống nhưng chậm số hóa cấu trúc dữ liệu có thể mất dần khách hàng mới khi AI chỉ đưa ra 1-3 đề xuất rút gọn.
- Gia tăng chi phí vận hành: Nhãn hàng buộc phải tái phân bổ ngân sách sang tối ưu hóa công cụ tìm kiếm AI (GEO/AEO) và quản trị dữ liệu sản phẩm để duy trì nhận diện thương hiệu.
- Cần theo dõi: Khả năng thích ứng công nghệ của các doanh nghiệp niêm yết thuộc nhóm ngành hàng tiêu dùng nhanh và bán lẻ trước xu hướng mua sắm qua AI agent.