Việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) hóa học tại Việt Nam, đặc biệt là khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), đang đẩy chi phí sản xuất lên cao và tạo rủi ro rào cản kỹ thuật cho nông sản xuất khẩu.
Thực trạng sử dụng vật tư nông nghiệp
Theo thông tin tại diễn đàn Thuốc BVTV vùng ĐBSCL, thuốc BVTV hóa học hiện vẫn chiếm tỷ trọng áp đảo lên tới hơn 80% tổng lượng sử dụng trên cả nước. Lượng thuốc BVTV sử dụng bình quân tại Việt Nam đạt hơn 3,4 kg/ha, riêng vùng ĐBSCL lên tới hơn 5 kg/ha (trong đó thuốc hóa học chiếm hơn 4,2 kg/ha).
Nguyên nhân chủ yếu do việc thâm canh lúa từ 2-3 vụ/năm và tập quán canh tác thâm dụng vật tư của nông dân. Dù tỷ lệ này vẫn thấp hơn Trung Quốc (13,1 kg/ha) hay Nhật Bản (11,8 kg/ha), việc lạm dụng quá mức đang làm xói mòn biên lợi nhuận của hộ nông dân và tiềm ẩn nguy cơ dư lượng thuốc trên sản phẩm.
Tác động & Nhận định
Thực trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi giá trị nông nghiệp và thị trường
- Rủi ro rào cản kỹ thuật: Việc tồn dư hóa chất khiến nông sản Việt Nam đối mặt với các lệnh cảnh báo nghiêm ngặt từ thị trường nhập khẩu khó tính như EU, Mỹ, Nhật Bản.
- Cơ hội cho doanh nghiệp BVTV sinh học: Xu hướng chuyển dịch bắt buộc sang các chế phẩm sinh học mở ra dư địa tăng trưởng lớn cho các doanh nghiệp tiên phong sản xuất giải pháp xanh, thay thế hóa chất truyền thống.