VETC và ePass gần đây đã công bố ý định thu phí quản lý, duy trì tài khoản/ví điện tử ETC với mức 6.600 đồng mỗi tháng cho khách hàng cá nhân và 66.000 đồng cho doanh nghiệp. Quyết định này đã vấp phải làn sóng phản đối dữ dội từ phía chủ xe, buộc VETC phải lên tiếng xin lỗi và tạm dừng triển khai.
Diễn biến chi tiết
Luật sư Hoàng Tuấn Vũ từ Đoàn Luật sư TP. Hà Nội đã chỉ ra sự cần thiết phải phân biệt rõ ràng giữa chi phí vận hành mà nhà cung cấp dịch vụ thanh toán được hưởng với khoản phí mà doanh nghiệp thu trực tiếp từ chủ phương tiện. Nghị định 119/2024/NĐ-CP có quy định về chi phí cho nhà cung cấp dịch vụ thanh toán tiền sử dụng đường bộ. Tuy nhiên, khoản chi này được xác định trong quan hệ hợp đồng dịch vụ thu giữa nhà cung cấp và đơn vị quản lý thu (BOT), không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được mặc nhiên chuyển chi phí đó thành khoản phí định kỳ và trừ trực tiếp từ tài khoản của chủ xe.
Theo ông Vũ, để có thể thu tiền trực tiếp từ khách hàng, doanh nghiệp cần phải chứng minh rằng đây là khoản phí đối với một dịch vụ trực tiếp cung cấp cho chủ xe. Quan trọng hơn, khoản phí này phải được quy định hợp lệ trong hợp đồng hoặc các điều kiện giao dịch đã được hai bên xác lập và đồng thuận. Điều này đặt ra vấn đề về tính minh bạch và quyền lựa chọn của khách hàng, vốn là những yếu tố cốt lõi trong việc bảo vệ người tiêu dùng.
Tác động & Nhận định
Việc thu phí không có sự đồng thuận rõ ràng từ người dùng đã làm dấy lên lo ngại về khả năng vi phạm pháp luật cạnh tranh và quyền bảo vệ người tiêu dùng. Hành động này có thể làm giảm niềm tin của người dân vào các dịch vụ công nghệ trong giao thông vận tải, ảnh hưởng đến lộ trình số hóa và tự động hóa hệ thống thu phí. Để đảm bảo sự công bằng và minh bạch, các nhà cung cấp dịch vụ ETC cần:
- Đảm bảo tính minh bạch về các khoản phí và dịch vụ liên quan.
- Tôn trọng quyền lựa chọn và sự đồng ý của khách hàng trước khi áp dụng bất kỳ khoản phí nào.
- Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật về bảo vệ người tiêu dùng và cạnh tranh lành mạnh.
Quyết định tạm dừng thu phí của VETC là một động thái tích cực, nhưng bài học về sự cần thiết của việc đối thoại, minh bạch và tôn trọng quyền lợi khách hàng là rất rõ ràng cho các nhà cung cấp dịch vụ.