Việc thoái vốn Nhà nước khỏi hàng trăm doanh nghiệp (DNNN) theo Quyết định 1479 giai đoạn 2022-2025 đang đối mặt với nhiều thách thức, chủ yếu do những tồn đọng kéo dài liên quan đến đất đai, tài sản, công nợ và cơ chế định giá. Kế hoạch này đặt mục tiêu Nhà nước rút vốn hoàn toàn khỏi các lĩnh vực không then chốt như may mặc, giày da, điện tử, thương mại và dịch vụ công ích, nhưng tiến độ đang chậm hơn dự kiến.
Diễn biến chi tiết
Chính phủ đã ban hành Quyết định 1479, được đánh giá là một trong những kế hoạch thoái vốn lớn nhất từ trước đến nay, nhằm tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực chiến lược. Quyết định này đưa 141 doanh nghiệp vào danh sách phải thoái vốn toàn bộ, chủ yếu là các đơn vị thuộc địa phương hoạt động trong các ngành như giày dép, dệt may, điện tử, du lịch, môi trường đô thị. Điều này có nghĩa là Nhà nước sẽ hoàn toàn rút khỏi hoạt động sản xuất, kinh doanh tại các doanh nghiệp này.
Điển hình, Hà Nội, một trong những địa phương có số lượng DNNN lớn nhất, có tới 23 doanh nghiệp thuộc diện phải thoái vốn 100%. Mặc dù một số thương vụ đã hoàn thành như Công ty CP Giày Thượng Đình vào cuối năm 2025, đây chỉ là số ít. Nhiều doanh nghiệp khác như Sách Hà Nội hay Cơ điện Trần Phú vẫn chưa thể thực hiện thoái vốn do các vướng mắc kể trên.
Tác động & Nhận định
Việc chậm trễ trong thoái vốn DNNN có thể gây ra nhiều hệ lụy
- Kìm hãm nguồn lực: Vốn và tài sản của Nhà nước vẫn bị “mắc kẹt” trong các doanh nghiệp kém hiệu quả, không thể tái phân bổ cho các lĩnh vực ưu tiên hơn.
- Giảm hấp dẫn nhà đầu tư: Các tồn đọng pháp lý và tài chính khiến quá trình định giá trở nên phức tạp và rủi ro hơn, làm giảm sự quan tâm của nhà đầu tư tư nhân.
- Ảnh hưởng đến cải cách kinh tế: Thoái vốn là một phần quan trọng của quá trình tái cơ cấu DNNN, nhằm nâng cao hiệu quả và tính cạnh tranh của nền kinh tế. Sự chậm trễ có thể ảnh hưởng đến mục tiêu cải cách tổng thể.
Để đẩy nhanh tiến độ, cần có các giải pháp đồng bộ để xử lý dứt điểm các vướng mắc về đất đai, tài sản và công nợ, đồng thời cải thiện cơ chế định giá để thu hút nhà đầu tư.