Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/7 đã tuyên bố chấm dứt bản ghi nhớ được ký kết với Iran nhằm giảm leo thang xung đột, đồng thời bày tỏ không mong muốn tiếp tục đàm phán. Tuyên bố này được đưa ra tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO, phản ánh sự sụp đổ của thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa hai quốc gia.
Diễn biến chi tiết
Tổng thống Trump cáo buộc Iran "chơi xấu" khi nhắm mục tiêu vào các tàu thương mại ở eo biển Hormuz, vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Ông nhấn mạnh rằng việc đàm phán với Iran là lãng phí thời gian và Mỹ sẽ "làm việc theo cách của mình". Những bình luận này xuất hiện sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố đã tiến hành các cuộc tấn công vào các mục tiêu quân sự của Mỹ tại Bahrain và Kuwait, nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ vào Iran.
Trong thời gian ở Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng thống Trump đã hội đàm với các cố vấn cấp cao, bao gồm Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, Ngoại trưởng Marco Rubio và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine, để thảo luận về một phản ứng tiềm năng, bao gồm các cuộc tấn công quân sự vào các mục tiêu của Iran. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng đã gặp ông Trump để bàn về việc đảo ngược quyết định miễn trừ trừng phạt cho phép Iran bán dầu, cho thấy khả năng Mỹ sẽ tái áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế mạnh mẽ hơn.
Tác động & Nhận định
- Giá dầu: Quyết định chấm dứt thỏa thuận và khả năng tái áp đặt trừng phạt dầu mỏ lên Iran có thể gây ra biến động mạnh trên thị trường dầu mỏ toàn cầu. Nếu Iran không thể bán dầu, nguồn cung toàn cầu sẽ giảm, đẩy giá dầu lên cao, ảnh hưởng đến chi phí năng lượng và lạm phát toàn cầu.
- Thị trường tài chính: Sự leo thang căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ và Iran thường dẫn đến tâm lý lo ngại rủi ro trên thị trường tài chính. Nhà đầu tư có thể chuyển dịch vốn sang các tài sản an toàn như vàng hoặc trái phiếu chính phủ, đồng thời gây áp lực giảm giá lên thị trường chứng khoán toàn cầu.
- Kinh tế vĩ mô: Giá dầu tăng cao sẽ ảnh hưởng đến chi phí vận chuyển, sản xuất và tiêu dùng trên toàn thế giới, tiềm ẩn nguy cơ kìm hãm tăng trưởng kinh tế và gia tăng áp lực lạm phát ở nhiều quốc gia, bao gồm Việt Nam, vốn phụ thuộc vào nhập khẩu dầu.
- Chính sách đối ngoại: Động thái này cũng báo hiệu một sự thay đổi trong chính sách đối ngoại của Mỹ đối với Iran, có thể dẫn đến gia tăng áp lực quân sự và kinh tế trong khu vực Trung Đông.