Từ đầu năm đến ngày 15/9, các thị trường xuất khẩu trọng điểm gồm EU, Trung Quốc và khu vực Trung Đông - châu Phi đã phát đi 254 thông báo về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật. Động thái này đòi hỏi ngành nông sản Việt Nam phải cấp bách chuyển đổi quy trình sản xuất ngay từ vùng trồng để tránh rủi ro bị từ chối đơn hàng.
Diễn biến chi tiết
Theo số liệu từ Văn phòng SPS Việt Nam, trong số 254 thông báo kể trên có 150 dự thảo và 104 quy định đã có hiệu lực. Riêng thị trường Liên minh châu Âu (EU) chiếm 90 thông báo, bao gồm 7 dự thảo sửa đổi mức giới hạn tối đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (MRL) đối với các nông sản như cà chua, xoài, ớt, chè và dưa chuột.
Đáng chú ý, EU dự kiến hạ mức giới hạn nhiều hoạt chất xuống rất thấp, chỉ từ 0,01 - 0,05 ppm. Hai hoạt chất profenofos và fenpropathrin được cảnh báo là rủi ro lớn nhất do tiêu chuẩn hiện tại của Việt Nam cao hơn nhiều so với dự thảo mới của EU. Ngoài ra, EU vẫn tiếp tục kiểm soát chặt 4 mặt hàng thực vật Việt Nam theo Quy định 2019/1793 và bổ sung quy định sinh vật gây hại.
Tác động & Nhận định
Việc các thị trường quốc tế liên tục nâng cao hàng rào kỹ thuật đặt ra thách thức lớn đối với chuỗi giá trị xuất khẩu nông sản:
- Áp lực chi phí: Các doanh nghiệp xuất khẩu và hợp tác xã phải đầu tư giám sát mã vùng trồng, chuyển đổi sang các chế phẩm sinh học đạt chuẩn, làm tăng chi phí vận hành ngắn hạn.
- Rủi ro gián đoạn xuất khẩu: Các lô hàng không đạt chuẩn có thể đối mặt nguy cơ bị trả về hoặc kiểm tra gắt gao tại cửa khẩu, ảnh hưởng biên lợi nhuận của doanh nghiệp ngành nông nghiệp trên sàn chứng khoán.