Việt Nam đang đối mặt với nhu cầu vốn đầu tư lên tới 1.460 tỷ USD trong giai đoạn 2026-2030 để duy trì mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10%/năm. Theo báo Tiền phong dẫn nguồn từ Dragon Capital, hệ thống ngân hàng hiện gánh tới 82,8% nguồn tài trợ nền kinh tế, đặt ra yêu cầu cấp bách phải mở rộng kênh dẫn vốn qua thị trường cổ phiếu và trái phiếu.
Vì sao nền kinh tế cần lấp khoảng trống vốn hàng trăm tỷ USD?
Bà Đặng Nguyệt Minh, Giám đốc Nghiên cứu của Dragon Capital, ước tính khoảng trống vốn của Việt Nam lên tới 120-150 tỷ USD/năm. Hiện tại, dư nợ tín dụng đã chạm ngưỡng 145% GDP, trong khi thị trường cổ phiếu mới đáp ứng khoảng 4,1% và trái phiếu chiếm 13,1% nhu cầu tài trợ.
Theo ông Bùi Minh Giáp, chuyên gia kinh tế trưởng tại ADB, sự phụ thuộc quá lớn vào nguồn vốn ngắn hạn của ngân hàng để cho vay trung và dài hạn sẽ đẩy cao rủi ro kỳ hạn, rủi ro chất lượng tài sản và gây áp lực lên điều hành chính sách tiền tệ. Do đó, việc cải cách theo Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam đến năm 2045 sẽ giúp cấu trúc vốn cân bằng hơn.
Nhằm đáp ứng yêu cầu vốn sau khi thị trường chứng khoán được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch UBCKNN, nhấn mạnh các giải pháp trọng tâm:
- Thúc đẩy IPO gắn liền với niêm yết, đẩy nhanh thoái vốn doanh nghiệp nhà nước và thu hút doanh nghiệp FDI chất lượng.
- Nâng cấp hạ tầng giao dịch, chuẩn bị triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) cùng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giám sát.
- Phát triển nhà đầu tư tổ chức, mở rộng quy mô ngành quỹ đầu tư chuyên nghiệp để giảm tỷ trọng đầu cơ ngắn hạn.
Tác động tới nhà đầu tư
Việc tái cơ cấu thị trường vốn dài hạn sẽ mang lại nhiều thay đổi lớn cho thị trường:
- Dòng hàng hóa mới: Nhà đầu tư có thêm cơ hội tiếp cận nhiều thương vụ IPO chất lượng cao từ khối doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp FDI.
- Hạ tầng minh bạch hơn: Việc áp dụng mô hình CCP và siết chuẩn công bố thông tin giúp giảm rủi ro thanh toán và gian lận báo cáo tài chính.
- Giảm rủi ro hệ thống: Ngành ngân hàng bớt áp lực lệch kỳ hạn vốn, giúp ổn định chi phí vốn và kiểm soát nợ xấu dài hạn.