Thị trường gạo Việt Nam và châu Á gần đây khởi sắc nhưng lại rơi vào trạng thái trầm lắng khi Philippines, nước nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới, liên tục trì hoãn các đợt mua vào. Diễn biến này gây áp lực đáng kể lên giá gạo xuất khẩu của Việt Nam, mặc dù Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo tiêu thụ gạo toàn cầu năm 2026 sẽ tăng 3,8 triệu tấn.
Diễn biến chi tiết
Trong tháng 4 vừa qua, hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam diễn ra sôi nổi với 1,1 triệu tấn gạo được xuất khẩu, tuy nhiên kim ngạch chỉ đạt 493 triệu USD. Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), sản lượng tăng mạnh là do giá gạo xuất khẩu của Việt Nam ở mức rất thấp, bình quân 4 tháng đầu năm chỉ 468 USD/tấn. Mức giá này không chỉ thấp nhất trong 5 năm gần đây mà còn giảm khoảng 40 USD so với mức bình quân của năm 2025. Giá xuất khẩu thấp đã kéo giá gạo nội địa xuống chỉ còn khoảng 10.000 đồng/kg, trong khi giá lúa tươi tại ruộng cũng chịu áp lực giảm.
Tác động & Nhận định
- Ảnh hưởng tiêu cực đến người nông dân và doanh nghiệp: Giá xuất khẩu giảm sâu tác động trực tiếp đến thu nhập của người nông dân và lợi nhuận của các doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam.
- Rủi ro từ sự phụ thuộc thị trường: Việc phụ thuộc quá nhiều vào một thị trường nhập khẩu lớn như Philippines có thể khiến thị trường gạo Việt Nam dễ bị tổn thương bởi các chính sách điều tiết của quốc gia này.
- Triển vọng tiêu thụ toàn cầu: Mặc dù Philippines đang trì hoãn mua, dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ về tăng trưởng tiêu thụ toàn cầu cho thấy nhu cầu gạo dài hạn vẫn tích cực. Điều này có thể mang lại cơ hội nếu Việt Nam đa dạng hóa được thị trường xuất khẩu hoặc cải thiện giá trị gia tăng sản phẩm.
Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến chính sách mua gạo của Philippines và các thị trường lớn khác, cũng như các động thái hỗ trợ ngành gạo của Chính phủ Việt Nam.