Thế giới đang chứng kiến sự phân mảnh ngày càng sâu sắc và cạnh tranh chiến lược gia tăng, một bối cảnh vừa thách thức vừa mở ra cơ hội để Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) khẳng định vai trò và vị thế của mình. Tại phiên khai mạc Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ 3 (AFF 2026) vào sáng 9/6, các lãnh đạo khu vực đã chia sẻ và đề xuất các định hướng quan trọng nhằm đối phó với những biến động này.
Diễn biến chi tiết
Thủ tướng Campuchia Hun Manet nhấn mạnh chủ đề của AFF 2026, “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng và lấy Người dân làm trung tâm”, phản ánh đúng yêu cầu cấp thiết của khu vực trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với biến động sâu sắc về an ninh, kinh tế và phát triển. Ông đánh giá ASEAN đã chuyển đổi đáng kể từ một khu vực bị chia cắt bởi xung đột thành một trong những khu vực ổn định và năng động nhất thế giới. Thành quả này đến từ các lựa chọn chiến lược dựa trên đối thoại, xây dựng lòng tin, tôn trọng chủ quyền và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình. Thủ tướng Hun Manet cũng cảnh báo rằng “Hòa bình ngày nay không thể được xem là điều hiển nhiên”, đồng thời chỉ ra sự phức tạp của các thách thức an ninh hiện đại như chiến tranh mạng, cạnh tranh ủy nhiệm và các chiến dịch thông tin, gây gián đoạn chuỗi cung ứng và gia tăng áp lực lạm phát, giá năng lượng và an ninh lương thực.
Tác động & Nhận định
Bối cảnh thế giới phân mảnh tạo ra cả rủi ro và cơ hội cho các nền kinh tế ASEAN, trong đó có Việt Nam. Với vị thế là một trong những nền kinh tế mở và hội nhập sâu rộng, Việt Nam và các nước ASEAN cần:
- Đẩy nhanh tiến trình hội nhập kinh tế khu vực để tăng cường khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.
- Tận dụng cơ hội từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu để thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và củng cố vị thế trong thương mại quốc tế.
- Tăng cường đối thoại và hợp tác để duy trì hòa bình, ổn định, vốn là nền tảng cho sự phát triển kinh tế bền vững.
Sự chủ động của ASEAN trong việc định hình tương lai chung sẽ có tác động đáng kể đến môi trường đầu tư và kinh doanh trong khu vực, đặc biệt là khả năng thu hút vốn và duy trì tăng trưởng kinh tế giữa các biến động địa chính trị toàn cầu.