Theo báo cáo "Kế thừa hay chuyển giao" do SHS Research (thuộc Công ty Cổ phần Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội, mã SHS) công bố, chỉ 12% doanh nghiệp gia đình trên thế giới duy trì được đến thế hệ thứ ba và dưới 3% tồn tại đến thế hệ thứ tư. Tại Việt Nam, làn sóng chuyển giao quyền lực sang thế hệ F2 đang diễn ra mạnh mẽ tại các tập đoàn tư nhân quy mô hàng chục đến hàng trăm nghìn tỷ đồng như Vingroup (mã VIC), Novaland (mã NVL), REE (mã REE), ACB (mã ACB), TTC AgriS (mã SBT) và T&T.
Vì sao các đế chế gia đình khó duy trì qua nhiều thế hệ?
Theo thống kê từ Russell Reynolds được SHS Research trích dẫn, chỉ 30% doanh nghiệp gia đình qua được đời thứ hai, 12% đến đời thứ ba và chưa tới 3% duy trì tới đời thứ tư. Nghiên cứu thực hiện trên 3.250 gia đình giàu có qua 25 năm chỉ ra các nguyên nhân chính làm thất thoát tài sản:
- 60% trường hợp bắt nguồn từ sự đổ vỡ niềm tin và thiếu đối thoại giữa các thành viên.
- 25% do thế hệ kế nhiệm chưa được chuẩn bị đầy đủ về năng lực và kinh nghiệm.
- 10% liên quan đến việc thiếu mục tiêu chung dài hạn.
- 5% đến từ các yếu tố rủi ro khác bên ngoài.
Tại các tập đoàn lớn ở Việt Nam, nhiều gương mặt kế nghiệp thuộc thế hệ thứ hai đã tham gia vào bộ máy điều hành và HĐQT như ông Đỗ Quang Vinh, ông Đỗ Vinh Quang (nhà họ Đỗ), ông Bùi Cao Nhật Quân (nhà Novaland), ông Phạm Nhật Quân Anh, ông Phạm Nhật Minh Hoàng (nhà Vingroup), ông Nguyễn Ngọc Thái Bình (REE), ông Trần Hùng Huy (ACB), và bà Đặng Huỳnh Ức My (TTC AgriS).
Tác động tới nhà đầu tư
Quá trình chuyển giao ban lãnh đạo tại các doanh nghiệp niêm yết quy mô lớn ảnh hưởng trực tiếp đến cổ đông đại chúng:
- Rủi ro quản trị và xung đột lợi ích: Khác với công ty tư nhân, các doanh nghiệp như VIC, NVL, REE, ACB, SHS đều là công ty đại chúng. Việc duy trì đồng thuận chiến lược giữa các thế hệ gia đình sáng lập và bảo vệ quyền lợi cổ đông thiểu số là bài toán then chốt.
- Thách thức duy trì năng lực kinh doanh: Thế hệ kế nghiệp tuy có lợi thế về học vấn và quan hệ nhưng cần chứng minh năng lực chèo lái doanh nghiệp trước các biến động vĩ mô, cạnh tranh công nghệ và thay đổi chính sách pháp lý.
Dữ liệu thị trường liên quan
Số liệu từ cơ sở dữ liệu TitanLabs, cập nhật phiên 17/11/2026; bấm vào mã để xem hồ sơ đầy đủ (định giá, dòng tiền, kỹ thuật).
| Mã | Giá | Phiên | P/E | Khối ngoại ròng 5 phiên |
|---|---|---|---|---|
| SHS | 13.200đ | +1,54% | 16,3 | — |
| VIC | 248.000đ | 0,00% | 44,4 | +220 tỷ |
| NVL | 10.400đ | +0,48% | 5,4 | -79,7 tỷ |
| REE | 48.500đ | -0,10% | 11 | +0 tỷ |
| ACB | 20.350đ | -0,49% | 7,3 | -49,4 tỷ |