Một tàu hàng đã bị tấn công gần eo biển Hormuz, buộc Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên Hợp Quốc phải tạm dừng chiến dịch hộ tống và sơ tán hàng nghìn thuyền viên. Sự việc này làm dấy lên quan ngại sâu sắc về tính bền vững của thỏa thuận sơ bộ giữa Mỹ và Iran, đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng đến chuỗi cung ứng toàn cầu.
Diễn biến chi tiết
Theo Cơ quan Điều phối Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), tàu chở hàng bị đầu đạn bắn trúng gần vùng biển Oman. Sự việc xảy ra chỉ vài giờ sau khi Iran cảnh báo các tàu không được đi theo những tuyến hàng hải mà Iran chưa phê chuẩn. Reuters dẫn lời hai quan chức Mỹ cho biết Iran đã nổ súng vào con tàu. Cơ quan Quản lý eo biển vịnh Ba Tư, do Iran lập ra, tuyên bố những tàu không đi đúng tuyến chỉ định sẽ không được bảo đảm an toàn. Bốn nguồn tin đã xác định con tàu bị tấn công là Ever Lovely, treo cờ Singapore, và nhiều khả năng đã bị máy bay không người lái (UAV) tấn công.
Tổng Thư ký IMO Arsenio Dominguez cho biết tổ chức này quyết định “tạm đình chỉ việc triển khai kế hoạch để xác nhận lại rằng các điều kiện bảo đảm an toàn cần thiết vẫn còn được duy trì với các tàu trong danh sách sơ tán và tất cả tàu hoạt động trong khu vực”.
Tác động & Nhận định
- Giá dầu tăng cao: Eo biển Hormuz là tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây cũng có thể đẩy giá dầu thô lên cao, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí năng lượng toàn cầu và lạm phát. Điều này tác động tiêu cực đến các nền kinh tế nhập khẩu dầu lớn, bao gồm Việt Nam.
- Rủi ro địa chính trị gia tăng: Vụ tấn công làm leo thang căng thẳng giữa Mỹ và Iran, tiềm ẩn nguy cơ xung đột quân sự rộng hơn trong khu vực. Điều này tạo ra môi trường bất ổn cho đầu tư và thương mại quốc tế.
- Gián đoạn chuỗi cung ứng: Việc tạm dừng hoạt động hộ tống và sơ tán của IMO sẽ khiến hàng trăm tàu cùng hàng nghìn thuyền viên tiếp tục mắc kẹt, gây ra sự chậm trễ đáng kể trong vận chuyển hàng hóa, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu đã vốn đang dễ tổn thương.
- Tâm lý nhà đầu tư: Sự bất ổn tại một khu vực chiến lược như Hormuz sẽ gây áp lực tiêu cực lên tâm lý nhà đầu tư trên toàn cầu, thúc đẩy dòng tiền chảy vào các tài sản trú ẩn an toàn và giảm khẩu vị rủi ro đối với các thị trường mới nổi như Việt Nam.