Việc gia tăng căng thẳng tại Trung Đông, đặc biệt là các cuộc tấn công của lực lượng Houthi ở Biển Đỏ, đang buộc các tàu chở dầu phải thay đổi lộ trình, tránh các eo biển chiến lược như Hormuz và Bab el-Mandeb. Điều này dẫn đến sự gia tăng đáng kể về chi phí và thời gian vận chuyển, ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu và giá cả hàng hóa.
Diễn biến chi tiết
Trước đây, Arab Saudi, nhà xuất khẩu dầu lớn, chủ yếu vận chuyển dầu đến châu Á qua eo biển Bab el-Mandeb. Tuyến đường này mất khoảng 19 ngày từ cảng Yanbu (Biển Đỏ) đến Đài Loan. Tuy nhiên, với tình hình hiện tại, các tàu dầu phải đi vòng qua Kênh đào Suez, Địa Trung Hải, eo biển Gibraltar và Mũi Hảo Vọng (cực nam châu Phi). Hành trình này kéo dài tới 48 ngày.
Theo dữ liệu của Kpler và LSEG, chi phí nhiên liệu cho lộ trình mới tăng gấp đôi, từ 1,26 triệu USD lên 2,87 triệu USD. Ngoài ra, việc đi qua Kênh đào Suez còn tốn thêm 1 triệu USD tiền phí. Tổng cộng, mỗi chuyến đi có thể tốn thêm hàng triệu USD và kéo dài thêm gần một tháng so với tuyến đường thông thường. Điều này làm tăng áp lực chi phí đáng kể lên các nhà xuất khẩu và nhập khẩu dầu mỏ.
Tác động & Nhận định
- Giá dầu và năng lượng: Chi phí vận chuyển tăng cao sẽ có khả năng đẩy giá dầu thô lên, tác động đến lạm phát toàn cầu và chi phí năng lượng của các quốc gia nhập khẩu, trong đó có Việt Nam.
- Logistics và chuỗi cung ứng: Sự gián đoạn tuyến đường biển quan trọng này tạo áp lực lớn lên ngành logistics toàn cầu, có thể dẫn đến chậm trễ trong việc cung ứng và tăng giá thành sản phẩm cuối cùng.
- Kinh tế vĩ mô: Chi phí vận tải biển tăng không chỉ ảnh hưởng đến dầu mỏ mà còn lan rộng sang nhiều loại hàng hóa khác, gây rủi ro cho tăng trưởng kinh tế toàn cầu và áp lực lạm phát kéo dài. Đối với Việt Nam, một quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu dầu và xuất khẩu hàng hóa qua đường biển, tác động này có thể gây ra những thách thức đáng kể về chi phí sản xuất và giá tiêu dùng.
Những diễn biến này cho thấy rủi ro địa chính trị tiếp tục là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến thị trường hàng hóa và vận tải biển toàn cầu, đòi hỏi các nhà đầu tư và doanh nghiệp phải theo dõi sát sao để đưa ra quyết định phù hợp.