Ngành dầu khí Syria đang trên đà hồi sinh mạnh mẽ sau nhiều năm chiến tranh tàn phá. Chính quyền Damascus đang chủ động giành lại quyền kiểm soát các mỏ dầu khí quan trọng, phục hồi sản xuất và thu hút đầu tư từ các tập đoàn phương Tây và vùng Vịnh. Diễn biến này được xem là một thay đổi lớn, báo hiệu sự thu hẹp ảnh hưởng kinh tế - quân sự của Nga tại Syria trong thời kỳ hậu Assad.
Diễn biến chi tiết
Ưu tiên hàng đầu của Damascus là đưa các mỏ dầu hiện có trở lại hệ thống quốc gia. Phần lớn các mỏ đang khai thác, nằm ở Deir ez-Zor và Hasakah, từng rơi vào tay các lực lượng đối lập và sau đó do Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) kiểm soát. Sau chiến dịch quân sự vào tháng 1, Damascus đã thu hồi nhiều tài sản chiến lược tại Deir ez-Zor, bao gồm mỏ Omar (lớn nhất cả nước), mỏ Tanak và mỏ khí Conoco. Ngay sau đó, Công ty Dầu khí Syria (SPC) đã bắt đầu vận chuyển dầu thô từ Omar và Tanak về nhà máy lọc dầu Baniyas. Sự kiện dòng dầu đầu tiên trở lại nhà máy lọc dầu quốc gia được xem là bước ngoặt lớn, giúp nền kinh tế giảm phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu. Tại Hasakah, Damascus cũng đã giành lại quyền kiểm soát các tài sản dầu khí chủ chốt như Rmeilan và Sweidiya. Từ tháng 3, dầu thô từ các khu vực này bắt đầu được chuyển tới hai nhà máy lọc dầu Homs và Baniyas. Các công ty quốc tế cũng bắt đầu tham gia: HKN Energy của Mỹ chuẩn bị vận hành các mỏ Rmeilan, trong khi Gulfsands xác nhận SPC đã tiếp quản các mỏ Khurbet East và Yousefieh.
Tác động & Nhận định
Việc Syria giành lại quyền kiểm soát tài nguyên dầu khí và mở cửa cho các đối tác mới cho thấy một sự thay đổi đáng kể trong cục diện địa chính trị và kinh tế khu vực. Đối với Nga, đây là một tin không vui khi tầm ảnh hưởng của Moscow tại một quốc gia thân thiết như Syria đang dần bị thu hẹp. Sự tham gia của các công ty phương Tây có thể làm giảm sự phụ thuộc của Syria vào Nga, đồng thời thúc đẩy quá trình tái thiết kinh tế đất nước này. Tuy nhiên, quá trình này vẫn còn nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc đảm bảo an ninh và ổn định chính trị lâu dài.
- Giảm ảnh hưởng của Nga: Syria tìm kiếm các đối tác kinh tế khác ngoài Nga.
- Hồi sinh kinh tế Syria: Giúp Syria giảm phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu.
- Cơ hội cho phương Tây: Các công ty Mỹ và vùng Vịnh tham gia vào ngành năng lượng Syria.