Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) đang tiến hành sửa đổi các quy định về cấp mã số vùng trồng, một động thái được kỳ vọng sẽ gỡ khó cho hoạt động xuất khẩu nông sản của Việt Nam. Các thay đổi chính bao gồm việc loại bỏ quy định cứng về diện tích tối thiểu và áp dụng mạnh mẽ việc số hóa quy trình, cùng với chuyển đổi trọng tâm sang hậu kiểm thay vì tiền kiểm. Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết Nghị định 38, dù mới có hiệu lực từ đầu năm, đã bộc lộ những điểm chưa phù hợp với thực tiễn sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam.
Diễn biến chi tiết
Quy định hiện hành tại Nghị định 38 yêu cầu mã số vùng trồng là điều kiện bắt buộc đối với nhiều loại nông sản xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Trung Quốc, Mỹ, Australia, New Zealand, Hàn Quốc và Liên minh châu Âu (EU). Để được cấp mã, vùng trồng phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về quản lý sinh vật gây hại, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, và ghi chép nhật ký sản xuất. Sau khi cấp, vùng trồng vẫn chịu giám sát và có thể bị thu hồi mã nếu không duy trì điều kiện. Tuy nhiên, thực tế sản xuất nông nghiệp Việt Nam chủ yếu là hộ nhỏ lẻ, đất đai phân tán, và mô hình xen canh phổ biến, gây khó khăn và tốn kém thời gian, chi phí cho người dân và doanh nghiệp trong việc tuân thủ các tiêu chuẩn liên tục thay đổi.
Tác động & Nhận định
Lần sửa đổi này sẽ bỏ quy định cứng về diện tích tối thiểu 10 ha cho một mã số vùng trồng và làm rõ các quy định cho vùng chuyên canh và xen canh, nhằm phù hợp hơn với thực tế sản xuất. Quy trình cấp mã số vùng trồng dự kiến sẽ được thực hiện trực tuyến, hướng tới đơn giản hóa tối đa thủ tục và giảm chi phí. Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ:
- Giảm gánh nặng hành chính: Giúp người nông dân và doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc đáp ứng các yêu cầu xuất khẩu.
- Thúc đẩy xuất khẩu nông sản: Mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế cho nhiều loại nông sản Việt Nam, đặc biệt là các sản phẩm từ vùng sản xuất quy mô nhỏ.
- Nâng cao năng lực cạnh tranh: Nông sản Việt Nam sẽ có lợi thế hơn khi các rào cản về thủ tục được giảm bớt, đồng thời vẫn đảm bảo chất lượng thông qua cơ chế hậu kiểm chặt chẽ. Việc điều chỉnh chính sách này cho thấy sự linh hoạt và nỗ lực của Chính phủ trong việc hỗ trợ ngành nông nghiệp phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.