Startup công nghệ sinh học IBAS, do ông Nguyễn Hạ Minh Quân (sinh năm 1992) đồng sáng lập, vừa giới thiệu mô hình tối ưu chi phí cung ứng vi sinh cho ngành nuôi tôm tại Việt Nam. Theo CafeF, giải pháp này giúp giải quyết bài toán logistics cồng kềnh và chi phí phụ trội trong chuỗi cung ứng thủy sản trị giá hàng tỷ USD.
IBAS giải quyết bài toán chi phí logistics như thế nào?
Theo chia sẻ từ đại diện IBAS, mô hình kinh doanh truyền thống của hơn 2.000 doanh nghiệp vi sinh tại Việt Nam hiện chủ yếu sản xuất tập trung tại Đồng Nai, TP.HCM, sau đó đóng can rồi vận chuyển về miền Tây. Cách làm này làm đội chi phí đáng kể:
- Một can vi sinh 20 lít thành phẩm có giá bán khoảng 400.000–500.000 đồng.
- Chi phí vỏ can chiếm 70.000–80.000 đồng, cộng thêm cước vận chuyển khoảng 100.000–120.000 đồng.
- Gần 200.000 đồng (chiếm tới 40–50% giá thành) bị tiêu tốn vào bao bì và logistics thay vì giá trị vi sinh thực tế.
Để khắc phục, IBAS thay đổi phương thức cung ứng bằng cách gửi bộ nguyên liệu nặng chỉ 2 kg gồm chủng gốc và dinh dưỡng. Người nuôi có thể tự nhân sinh khối ngay tại ao để tạo ra 240–250 lít vi sinh thành phẩm theo quy trình chuẩn (SOP), giúp cắt giảm tối đa chi phí vận chuyển đến các vùng nuôi xa xôi như Cà Mau, Bạc Liêu.
Tác động tới nhà đầu tư
Mô hình kinh doanh của IBAS mang lại góc nhìn đáng chú ý đối với chuỗi giá trị nông nghiệp công nghệ cao:
- Tối ưu biên lợi nhuận ngành nuôi trồng: Chi phí chế phẩm vi sinh giảm trực tiếp hỗ trợ biên lợi nhuận của các hộ nuôi và doanh nghiệp thủy sản xuất khẩu.
- Tiềm năng thị trường phụ trợ: Ngành thủy sản Việt Nam quy mô khoảng 4,6 tỷ USD đang mở ra dư địa lớn cho các giải pháp công nghệ sinh học và vật tư đầu vào ứng dụng mô hình phi tập trung.
- Rủi ro cần theo dõi: Năng lực kiểm soát chất lượng vi sinh khi người nông dân tự nhân nuôi tại ao và khả năng mở rộng quy mô thương mại tới các tập đoàn lớn.