Thị trường tài chính đang bước vào giai đoạn thích nghi với mặt bằng chi phí vốn cao hơn, theo nhận định từ SGI Capital. Sau nhịp giảm mạnh của chứng khoán và áp lực cắt lỗ bất động sản, bài kiểm tra thực sự cho nhà đầu tư sẽ rõ ràng hơn trong các tháng tới, đặc biệt nếu lãi suất tiền gửi tiếp tục tăng, có thể khiến tâm lý thị trường chuyển sang trạng thái tiêu cực.
Diễn biến chi tiết
Trên thế giới, mặt bằng lãi suất đã vượt đỉnh năm 2023 dù lạm phát dịu bớt. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã chạm 4,7% do nhu cầu phát hành nợ tăng cao. Tại Việt Nam, lãi suất cũng tiếp tục nhích lên, với lãi suất trái phiếu chính phủ dần về vùng đỉnh năm 2022. Cuộc đua tăng lãi suất huy động giữa các ngân hàng diễn ra âm thầm, khiến mức lãi suất 9% trở nên phổ biến ở các kỳ hạn 6-12 tháng, và trái phiếu ngân hàng kỳ hạn 3-5 năm đạt 10%.
Khi chi phí huy động tăng, các ngân hàng đã đẩy lãi suất cho vay lên 2-3 điểm % so với cùng kỳ để bảo vệ NIM. Với quy mô tín dụng đã vượt 150% GDP, SGI Capital ước tính mỗi 1 điểm % lãi suất tăng tương ứng với gánh nặng lãi vay phải trả thêm 1,5% GDP.
Áp lực này thể hiện rõ trên thị trường bất động sản, vốn phản ứng chậm hơn chứng khoán khoảng 6 tháng. Thanh khoản bất động sản giảm mạnh từ quý II, và gần đây ghi nhận làn sóng bán cắt lỗ, giảm giá 10-30% do áp lực trả lãi và gốc gia tăng.
Tác động & Nhận định
- Áp lực đòn bẩy: Lãi suất cao làm tăng sức ép hạ đòn bẩy đối với cả nhà đầu tư cá nhân và doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực bất động sản.
- Chuyển dịch dòng tiền: Mặt bằng lãi suất huy động hấp dẫn hơn có thể thu hút dòng tiền từ các kênh đầu tư rủi ro như chứng khoán và bất động sản, gây áp lực lên định giá tài sản.
- Rủi ro thị trường: Ngưỡng lãi suất 9% được coi là mức có thể khiến tâm lý nhà đầu tư bước vào