Bộ Công Thương đang xây dựng cơ chế giám sát mới tại dự thảo Nghị định kinh doanh xăng dầu, cho phép doanh nghiệp tự định giá bán nhưng sẽ bị kiểm soát chặt chẽ qua hệ thống dữ liệu.
Đề xuất cơ chế thị trường và giải pháp giám sát
Theo dự thảo Nghị định mới, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu sẽ được tự tính toán và quyết định giá bán thay vì cơ chế Nhà nước điều hành trần giá theo chu kỳ 7 ngày như hiện tại. Nhằm ngăn chặn nguy cơ giá nhiên liệu "tăng nhanh, giảm chậm", Bộ Công Thương yêu cầu các thương nhân phải kê khai chi tiết các yếu tố cấu thành giá và giải trình biến động.
Hệ thống cơ sở dữ liệu số sẽ tự động phân tích và đưa ra cảnh báo bất thường nếu phát hiện sai lệch vô lý giữa chi phí đầu vào và giá bán lẻ. Dữ liệu cảnh báo sẽ lập tức được chuyển tới các Sở Công Thương và lực lượng quản lý thị trường để tiến hành thanh tra, kiểm tra trực tiếp.
Tác động & Nhận định
Cơ chế mới mang lại những tác động đáng kể đến thị trường bán lẻ nhiên liệu và doanh nghiệp phân phối:
- Gia tăng tính cạnh tranh: Giúp các doanh nghiệp đầu mối linh hoạt thích ứng với biến động giá dầu thế giới và tối ưu hóa biên lợi nhuận kinh doanh.
- Kiểm soát lạm phát: Việc kiểm soát thông qua công nghệ cảnh báo và chi phí định mức giúp bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, hạn chế tình trạng trục lợi giá.
- Nhóm cổ phiếu dầu khí: Các doanh nghiệp phân phối lớn như PLX hay OIL sẽ hưởng lợi về tính chủ động kinh doanh nhưng cũng chịu áp lực tuân thủ minh bạch chi phí khắt khe hơn.