Ngành sầu riêng Việt Nam đã chứng kiến tốc độ tăng trưởng vượt bậc về kim ngạch xuất khẩu sau khi ký Nghị định thư xuất khẩu sầu riêng tươi sang Trung Quốc vào tháng 7/2022. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Mười, Chủ tịch Câu lạc bộ Doanh nghiệp Nông nghiệp nhiệt đới, điểm nghẽn lớn nhất của ngành hiện không nằm ở quy định mà ở khâu tổ chức thực hiện, đặc biệt là việc xác định trách nhiệm khi có sự cố chất lượng sản phẩm.
Diễn biến chi tiết
Kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đã tăng trưởng đột phá từ khoảng 180 triệu USD năm 2021 lên 421 triệu USD vào cuối năm 2022 và vượt 2 tỷ USD vào năm 2023. Dự kiến năm 2025 có thể đạt 3,85 tỷ USD, chiếm hơn 45% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam. Sự tăng trưởng "nóng" này đã bộc lộ những hạn chế trong quá trình triển khai thực tế các quy định, đặc biệt là việc đăng ký mã số vùng trồng. Các quy định pháp luật được đánh giá là đã tương đối đầy đủ, nhưng việc áp dụng và giám sát trên thực tế còn nhiều bất cập.
Tác động & Nhận định
Việc thiếu rõ ràng về cơ chế chịu trách nhiệm khi phát sinh vấn đề chất lượng có thể ảnh hưởng đến uy tín của sầu riêng Việt Nam trên thị trường quốc tế, đặc biệt là thị trường Trung Quốc. Điều này có thể dẫn đến những hệ lụy tiêu cực cho ngành nông nghiệp và các doanh nghiệp xuất khẩu. Để đảm bảo sự phát triển bền vững, cần:
- Xác định cơ quan chủ trì chịu trách nhiệm chính trong việc xử lý sự cố chất lượng.
- Thiết lập quy trình rõ ràng về thời gian và lộ trình xử lý khiếu nại.
- Tăng cường giám sát và minh bạch hóa quy trình thực hiện các quy định, đặc biệt là việc cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói.
Việc giải quyết dứt điểm các "điểm nghẽn" trong khâu tổ chức thực hiện và trách nhiệm giải trình là chìa khóa để ngành sầu riêng Việt Nam tiếp tục khai thác hiệu quả tiềm năng xuất khẩu và duy trì vị thế trên thị trường toàn cầu.