Sàn giao dịch carbon tại Việt Nam, bắt đầu vận hành thí điểm từ cuối tháng 6, đang giới hạn việc mua bán tín chỉ carbon ở ba loại cụ thể. Điều này không bao gồm các tiêu chuẩn quốc tế phổ biến như Verra và Gold Standard, dù chúng có thể được xem xét trong tương lai.
Diễn biến chi tiết
Ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó cục trưởng Biến đổi khí hậu (Bộ Tài nguyên và Môi trường), cho biết tại Diễn đàn Carbon Việt Nam rằng sàn giao dịch trong nước hiện chỉ công nhận các tín chỉ carbon được cấp bởi cơ quan có thẩm quyền trong nước (với khung kỹ thuật MRV do Bộ Công Thương, Xây dựng phát triển và tiêu chuẩn carbon rừng của Bộ Khoa học và Công nghệ). Hai loại còn lại tuân thủ Điều 6.2 và 6.4 của Thỏa thuận Khí hậu Paris, bao gồm cơ chế song phương với các nước (Việt Nam đã ký với Nhật Bản, Singapore và sắp tới là Thụy Sĩ, Hàn Quốc) và phương pháp của Công ước khung Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC).
Thị trường tín chỉ carbon mở rộng cho mọi tổ chức, doanh nghiệp có nhu cầu, khác với hạn ngạch khí nhà kính chỉ giới hạn cho 92 doanh nghiệp được phân bổ. Các tín chỉ theo tiêu chuẩn độc lập như Verra, Gold Standard, dù chưa được giao dịch trên sàn nội địa, vẫn có thể bán ra thị trường nước ngoài theo Nghị định 112/2026 về trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon.
Tác động & Nhận định
Việc giới hạn các loại tín chỉ được giao dịch trên sàn carbon trong nước có thể ảnh hưởng đến nguồn cung và tính thanh khoản ban đầu của thị trường. Tuy nhiên, đây là bước đi thận trọng nhằm đảm bảo tính minh bạch và phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành của Việt Nam và các cam kết quốc tế.
- Đối với doanh nghiệp: Những doanh nghiệp đã tạo ra tín chỉ theo tiêu chuẩn quốc tế (Verra, Gold Standard) sẽ cần tìm kênh bán ra nước ngoài hoặc chờ đợi chính sách công nhận mở rộng của sàn nội địa.
- Đối với thị trường: Giới hạn này có thể làm chậm quá trình hình thành một thị trường carbon sôi động, nhưng cũng giúp kiểm soát chất lượng và nguồn gốc tín chỉ.
- Tiềm năng phát triển: Khả năng xem xét công nhận các tiêu chuẩn quốc tế trong tương lai cho thấy định hướng dài hạn của Việt Nam là hội nhập sâu hơn vào thị trường carbon toàn cầu, tạo cơ hội cho các doanh nghiệp tối ưu hóa giá trị từ các hoạt động giảm phát thải.
Thị trường carbon là một công cụ quan trọng để Việt Nam đạt được mục tiêu giảm phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, đồng thời mở ra cơ hội kinh doanh mới cho các doanh nghiệp có khả năng giảm thiểu khí nhà kính.