Việc Indonesia đối mặt với rủi ro rút vốn lên đến 13 tỷ USD từ các quỹ ngoại đã làm nổi bật mức độ nhạy cảm của các quỹ chỉ số đối với những thay đổi trong phân loại thị trường. Đây là một bài học đắt giá cho thị trường chứng khoán Việt Nam, nơi dòng vốn thụ động có thể chảy vào nhanh chóng nhưng cũng có thể rút đi tương tự nếu các tiêu chuẩn không được duy trì.
Diễn biến chi tiết
Trong tuần giao dịch vừa qua, khối ngoại tại Việt Nam đã bán ròng gần 3.000 tỷ đồng và lũy kế bán ròng hơn 13.000 tỷ đồng trong tháng 6/2026, nâng tổng mức bán ròng cả năm 2026 lên 78.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, MSCI vẫn giữ nguyên toàn bộ 18 tiêu chí đánh giá khả năng tiếp cận thị trường của Việt Nam, trong đó có 8 tiêu chí cần cải thiện. Tổ chức này chỉ ra rằng nhiều rào cản quan trọng vẫn chưa được giải quyết triệt để, bao gồm giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL) tại các ngành nghề có điều kiện, tình trạng cạn room ngoại, thiếu bình đẳng trong tiếp cận thông tin, hạn chế về thị trường ngoại hối offshore và thủ tục đăng ký tài khoản còn phức tạp. Trong đó, room ngoại vẫn là yếu tố có tính trọng yếu cao trong đánh giá của MSCI, khiến Việt Nam có thể chưa thể lọt vào danh sách theo dõi ở nhóm thị trường mới nổi.
Tác động & Nhận định
Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư – Phó Giám đốc Khối kinh doanh của Chứng khoán An Bình, nhận định rằng Việt Nam có thể vào danh sách theo dõi của MSCI vào thời điểm tháng 6/2027. Ông Minh cũng đưa ra bài học kinh nghiệm từ thị trường chứng khoán Thái Lan về NVDR (Non-Voting Depository Receipt) như một giải pháp để gia tăng room ngoại. Cơ chế này cho phép một công ty trung gian (như Thai NVDR Co., công ty con của SET) đứng tên sở hữu cổ phiếu gốc, không tính vào room ngoại, trong khi nhà đầu tư nước ngoài mua NVDR vẫn nhận đầy đủ quyền lợi kinh tế (cổ tức, lãi vốn) nhưng không có quyền biểu quyết. Cơ chế này có thể giải quyết nhanh chóng bài toán cạn room ngoại tại các doanh nghiệp Việt Nam mà không cần sửa đổi luật về trần sở hữu, từ đó tăng cường sức hấp dẫn cho dòng vốn đầu tư ngoại.