Mặt bằng lãi suất tăng cao đang tạo ra áp lực đáng kể lên hoạt động của các công ty chứng khoán tại Việt Nam. Rủi ro chính bao gồm việc các tài sản trái phiếu doanh nghiệp có thể phải ghi nhận lỗ chưa thực hiện, dù không trực tiếp ảnh hưởng đến báo cáo kết quả kinh doanh nhưng có thể bào mòn vốn chủ sở hữu.
Diễn biến chi tiết
Thống kê từ S&I Rating chỉ ra rằng tổng tài sản toàn ngành chứng khoán đã tăng 48%, từ 612 nghìn tỷ đồng (2024) lên 904 nghìn tỷ đồng (2025). Sự tăng trưởng này chủ yếu đến từ việc mở rộng danh mục cho vay ký quỹ (+64%) và tăng vốn chủ sở hữu (+40%). Tổng vốn chủ sở hữu toàn ngành đạt 398,9 nghìn tỷ đồng vào cuối năm 2025, nhờ phát hành riêng lẻ/quyền mua và lợi nhuận giữ lại.
Tuy nhiên, tỷ lệ Dư nợ cho vay ký quỹ/Vốn chủ sở hữu toàn ngành đã tăng từ 91% (2024) lên 107% (2025). Đến quý 1/2026, tỷ lệ này ở mức 99,7% nhưng nhiều công ty đã tiệm cận mức tối đa 200% theo quy định, điển hình như HCM (195,4%), MBS (177,6%) và Mirae Asset (167,9%).
Cơ cấu vốn cuối năm 2025 cho thấy 55,9% là nợ phải trả và 44,1% là vốn chủ sở hữu. Tỷ lệ đòn bẩy (Tổng tài sản/Vốn chủ sở hữu) ở mức 235% vào cuối năm 2025, có xu hướng tăng dần trong 4 năm gần đây.
Tác động & Nhận định
- Rủi ro tài chính: Lãi suất tăng làm tăng chi phí huy động vốn của các công ty chứng khoán, đồng thời giảm giá trị các khoản đầu tư trái phiếu. Điều này có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận và tiềm ẩn rủi ro về vốn chủ sở hữu.
- Áp lực lên Margin: Mặc dù dư địa cho vay ký quỹ toàn ngành vẫn còn, nhưng một số công ty đã gần chạm ngưỡng giới hạn. Nếu lãi suất cho vay margin tăng, nhu cầu sử dụng đòn bẩy của nhà đầu tư có thể giảm, ảnh hưởng đến doanh thu môi giới và cho vay của các công ty chứng khoán.
- Cần theo dõi sát: Các nhà đầu tư cần theo dõi chặt chẽ biến động lãi suất và tỷ lệ đòn bẩy của từng công ty chứng khoán trong các quý tới để đánh giá mức độ rủi ro tiềm ẩn.
Việc quản lý rủi ro lãi suất và cấu trúc vốn sẽ là yếu tố then chốt giúp các công ty chứng khoán duy trì ổn định và tăng trưởng bền vững trong bối cảnh thị trường biến động.