Những video về robot hình người của Trung Quốc thường xuyên xuất hiện trên mạng xã hội với hình ảnh chúng vấp ngã hoặc mất thăng bằng, tạo cảm giác rằng công nghệ robot của Trung Quốc còn kém xa so với các cường quốc khác. Tuy nhiên, truyền thông quốc tế đang cảnh báo về một sự trỗi dậy mạnh mẽ của các công ty robot Trung Quốc, như Unitree, UBTech, AgiBot và XPeng Robotics, đặt ra câu hỏi liệu Trung Quốc có đang áp dụng “công thức BYD” để tích lũy lợi thế về chuỗi cung ứng, sản xuất và quy mô nhằm thay đổi cục diện ngành công nghiệp mới này.
Diễn biến chi tiết
Cách đây hai đến ba năm, các tên tuổi nổi bật trong ngành robot hình người chủ yếu đến từ Mỹ, với Tesla Optimus, Figure AI (được hỗ trợ bởi OpenAI, Microsoft và Nvidia) và Boston Dynamics Atlas. Robot Trung Quốc khi đó chỉ xuất hiện trong các video trình diễn hoặc hội chợ công nghệ. Song, từ cuối năm 2025 đến nay, bức tranh đã thay đổi đáng kể. Các hãng tin như Reuters liên tục đưa tin về kế hoạch IPO của Unitree, chiến lược robot của XPeng hay sự mở rộng của nhiều doanh nghiệp robot Trung Quốc. Financial Times cũng dành nhiều bài viết phân tích cách các hãng Trung Quốc đang tích hợp robot vào nhà máy.
Các viện nghiên cứu như MERICS bắt đầu nhận định robot hình người là một phần quan trọng trong chiến lược công nghiệp dài hạn của Bắc Kinh. Sự thay đổi trong cách nhìn nhận này cho thấy trọng tâm thảo luận không còn là robot nào thông minh hơn, mà là quốc gia nào đang xây dựng được hệ sinh thái robot hoàn chỉnh hơn.
Tác động & Nhận định
Sự phát triển nhanh chóng của ngành robot Trung Quốc có thể tạo ra một cuộc cạnh tranh gay gắt trên thị trường toàn cầu, tương tự như những gì đã xảy ra trong ngành xe điện với BYD. Đối với nhà đầu tư Việt Nam, mặc dù chưa có tác động trực tiếp lớn, sự thay đổi trong chuỗi cung ứng và công nghệ toàn cầu luôn là yếu tố cần theo dõi. Nếu Trung Quốc thực sự thống trị ngành robot, điều này có thể ảnh hưởng đến các chuỗi cung ứng linh kiện và phần mềm liên quan, tạo ra cơ hội hoặc thách thức cho các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam trong tương lai. Nhà đầu tư nên chú ý đến các công ty công nghệ và sản xuất có liên quan đến robot hoặc tự động hóa để đánh giá các tác động tiềm năng.