Đồng rial Iran đã chạm đáy lịch sử, với tỷ giá 2,02 triệu rial đổi 1 USD vào ngày 24/8. Sự sụt giảm này diễn ra khi Mỹ đang chuẩn bị công bố các lệnh trừng phạt kinh tế bổ sung nhắm vào Iran, gia tăng áp lực lên nền kinh tế vốn đã chịu nhiều tổn thương.
Diễn biến chi tiết
Nội tệ Iran đã suy yếu đáng kể từ trước khi xung đột nổ ra vào cuối tháng 2, do lạm phát ở mức hai chữ số và tăng trưởng kinh tế âm. Tình hình chiến sự chỉ càng làm trầm trọng thêm sức ép này. Hầu hết các loại hàng hóa tại Iran, trừ xăng được trợ giá, đều trở nên đắt đỏ. Một trợ lý của Tổng thống Iran gần đây đã cảnh báo về khả năng tăng giá xăng do lượng tiêu thụ vượt quá sản xuất.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo lạm phát tại Iran có thể lên gần 70% vào cuối năm nay, trong khi GDP của nước này có thể mất hơn 5% sau một thập kỷ chịu các lệnh trừng phạt. Tỷ lệ thất nghiệp chính thức là 9,1%, nhưng con số thực tế có thể cao hơn nhiều, với hơn một triệu việc làm biến mất tính đến cuối tháng 5.
Sự suy yếu của đồng rial còn gắn liền với tuyên bố của Tổng thống Donald Trump vào ngày 19/8 về việc phát động "chiến tranh kinh tế" với Iran. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cam kết sẽ áp đặt mức độ cô lập kinh tế "chưa từng có" với Tehran, đồng thời đe dọa trừng phạt bất kỳ quốc gia nào hỗ trợ Iran.
Tác động & Nhận định
Việc đồng rial lập đáy kỷ lục và các lệnh trừng phạt mới của Mỹ sẽ tiếp tục đẩy Iran vào một cuộc khủng hoảng kinh tế sâu sắc hơn. Lạm phát phi mã và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng gây ra gánh nặng lớn cho người dân, ảnh hưởng đến đời sống và ổn định xã hội. Đối với thị trường quốc tế, dù tác động trực tiếp lên Việt Nam không lớn, tình hình bất ổn tại Iran có thể ảnh hưởng gián tiếp đến giá dầu toàn cầu nếu căng thẳng leo thang, hoặc gây ra những thay đổi trong chuỗi cung ứng khu vực. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn hoài nghi về khả năng áp lực kinh tế sẽ buộc Iran chấp nhận các điều kiện của Mỹ để chấm dứt xung đột.