Việc quản lý mã số vùng trồng sầu riêng đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là quy định về diện tích tối thiểu và sự phân tán của các hộ canh tác nhỏ lẻ. Điều này gây khó khăn trong việc kiểm soát chất lượng và nguồn gốc nông sản, tạo ra kẽ hở cho các hành vi tiêu cực.
Diễn biến chi tiết
Bà Phạm Thị Minh Hiếu, Chi Cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP. Cần Thơ, cho biết nông dân và hợp tác xã (HTX) phải chủ động hoàn thiện hồ sơ xin cấp mã vùng trồng, đáp ứng các điều kiện về diện tích tối thiểu (từ 10ha trở lên), ranh giới, quy trình canh tác và nhật ký sản xuất. Tuy nhiên, quy định diện tích tối thiểu 10ha cho một mã vùng trồng lại mâu thuẫn với thực tế canh tác nhỏ lẻ của nhiều hộ dân, buộc phải gộp nhiều hộ vào một mã. Việc này dẫn đến khó khăn trong kiểm soát và quản lý chất lượng. Ngoài ra, các địa phương cũng đang thiếu hụt nhân lực quản lý mã vùng trồng và mã cơ sở đóng gói.
Ông Võ Tấn Lợi, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đồng Tháp, nhấn mạnh rằng trong khi mã số cơ sở đóng gói là tài sản riêng của doanh nghiệp và dễ quản lý, thì mã vùng trồng lại thường được cấp cho HTX do phải gom nhiều hộ dân. Tình trạng này dễ dẫn đến hệ quả "cha chung không ai khóc", tạo điều kiện cho các bất cập trong quản lý và sử dụng mã vùng trồng.
Tác động & Nhận định
- Rủi ro chất lượng: Việc gộp nhiều hộ vào một mã vùng trồng khiến việc kiểm soát quy trình canh tác và chất lượng sản phẩm trở nên khó khăn hơn, tiềm ẩn rủi ro về chất lượng nông sản xuất khẩu.
- Khó khăn trong truy xuất nguồn gốc: Khi xảy ra sự cố, việc truy xuất nguồn gốc chính xác của sản phẩm từ một mã vùng trồng có nhiều hộ tham gia sẽ phức tạp hơn.
- Tác động tiêu cực đến thương hiệu: Những sai phạm của một hộ có thể ảnh hưởng đến uy tín chung của cả mã vùng trồng, làm giảm khả năng cạnh tranh của sầu riêng Việt Nam trên thị trường quốc tế.
- Cần cơ chế quản lý linh hoạt hơn: Cần có những điều chỉnh trong quy định về diện tích tối thiểu và tăng cường nguồn lực quản lý để đảm bảo hiệu quả của mã vùng trồng, bảo vệ lợi ích của nông dân và nâng cao giá trị nông sản Việt.