Tổng thống Donald Trump đã công bố ý định tuyên bố eo biển Hormuz là lãnh thổ của Mỹ sau khi đánh bại Iran. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Israel đang tiến hành chiến dịch quân sự chống lại Iran, và Iran đã đáp trả bằng cách kiểm soát phần lớn tuyến đường biển chiến lược này, vốn là huyết mạch vận chuyển năng lượng và hàng hóa toàn cầu. Hiện tại, Mỹ đang áp dụng lệnh phong tỏa các cảng của Iran nhằm làm tê liệt nền kinh tế nước này.
Diễn biến chi tiết
Tổng thống Trump tuyên bố vào ngày 14/8 tại một cuộc mít tinh chính trị ở New York rằng: "Sau khi chúng tôi đánh bại hoàn toàn Iran – quốc gia đang chịu thất bại nặng nề, tôi sẽ sớm khẳng định eo biển Hormuz là lãnh thổ của Mỹ”. Đây là một phần trong chiến dịch gây sức ép lên Iran, bao gồm cả các biện pháp phong tỏa kinh tế. Mỹ và Israel đã phát động chiến dịch quân sự nhằm chấm dứt chương trình hạt nhân của Iran vào ngày 28/2. Tuy nhiên, Iran đã phản ứng bằng cách thiết lập quyền kiểm soát thực tế đối với phần lớn eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường biển quan trọng nhất thế giới cho vận chuyển dầu mỏ và khí đốt.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent trước đó một ngày cũng cho biết Mỹ sẽ áp dụng các biện pháp "chưa từng có tiền lệ" đối với Iran, củng cố thêm chiến lược cô lập kinh tế quốc gia này. Ông Trump đã ám chỉ rằng Mỹ đang theo dõi tình trạng lạm phát phi mã và việc Iran đang cạn kiệt ngân sách.
Tác động & Nhận định
Việc Mỹ tuyên bố chủ quyền đối với eo biển Hormuz sẽ là một động thái chưa từng có và có thể gây ra biến động địa chính trị sâu rộng. Điều này có thể dẫn đến:
- Giá dầu: Bất kỳ sự gián đoạn nào tại eo biển Hormuz, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ tiêu thụ toàn cầu, đều có thể đẩy giá dầu lên cao đột biến, ảnh hưởng đến các nền kinh tế nhập khẩu dầu lớn, trong đó có Việt Nam.
- Thương mại quốc tế: Việc kiểm soát eo biển này có thể ảnh hưởng đến các tuyến đường vận chuyển hàng hóa, làm tăng chi phí logistics và gây áp lực lạm phát toàn cầu.
- Quan hệ quốc tế: Động thái này chắc chắn sẽ vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Iran và có thể từ các quốc gia khác, làm leo thang căng thẳng trong khu vực Trung Đông và ảnh hưởng đến sự ổn định toàn cầu. Các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến này để đánh giá rủi ro địa chính trị và tiềm năng tác động đến thị trường hàng hóa và chứng khoán.