Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Ba đã khẳng định Iran đã đồng ý cho phép các cuộc thanh sát hạt nhân ở mức độ cao nhất và kéo dài vô thời hạn. Tuyên bố này gây nhiều nghi vấn bởi Tehran cùng ngày đã phủ nhận thông tin trên và cho biết sẽ chỉ tiếp tục hợp tác với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) theo các thủ tục hiện hành, không chấp nhận cơ chế giám sát mới.
Diễn biến chi tiết
Tổng thống Trump đã đăng trên nền tảng Truth Social, nhấn mạnh rằng Iran đã "hoàn toàn đồng ý với các cuộc thanh tra hạt nhân cấp cao nhất kéo dài vô hạn" nhằm đảm bảo tính minh bạch. Ông cảnh báo sẽ không có thêm bất kỳ cuộc đàm phán nào nếu Iran không tuân thủ. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán Mỹ - Iran đang diễn ra tại Thụy Sĩ. Trước đó một ngày, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cũng tiết lộ hai bên đã đạt được "cột mốc quan trọng" khi Iran chấp nhận cho thanh tra viên IAEA tiếp cận các cơ sở hạt nhân, dù không nêu rõ chi tiết.
Chỉ vài giờ sau, Tehran đã bác bỏ thông tin này, khẳng định sẽ chỉ hợp tác với IAEA "theo các thủ tục hiện hành" và phủ nhận việc chấp nhận một cơ chế giám sát mới hoặc mở rộng đáng kể quyền tiếp cận. Tổng thống Trump cũng tái khẳng định việc Mỹ sẽ tiếp tục duy trì quyết định dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran theo các điều khoản đã được thống nhất trong bản ghi nhớ ký kết tuần trước.
Tác động & Nhận định
Thông tin trái chiều từ Mỹ và Iran cho thấy sự phức tạp và thiếu rõ ràng trong tiến trình đàm phán hạt nhân. Đối với thị trường tài chính toàn cầu, sự bất ổn trong quan hệ Mỹ - Iran có thể ảnh hưởng đến:
- Giá dầu: Iran là một quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn. Bất kỳ căng thẳng nào liên quan đến chương trình hạt nhân của họ đều có thể gây ra biến động về nguồn cung và giá dầu toàn cầu.
- Chính sách đối ngoại: Diễn biến này cũng phản ánh chính sách đối ngoại của Mỹ và các nước lớn, có thể tác động đến các mối quan hệ địa chính trị và dòng chảy thương mại toàn cầu. Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao để đánh giá rủi ro địa chính trị và tác động tiềm tàng đến các thị trường hàng hóa và chứng khoán.
Sự thiếu đồng thuận giữa hai bên có thể làm gia tăng rủi ro địa chính trị, mặc dù tuyên bố dỡ bỏ phong tỏa cảng có thể phần nào làm dịu căng thẳng.