Chỉ chưa đầy 24 giờ sau khi tuyên bố Mỹ sẽ thu phí 20% đối với hàng hóa đi qua eo biển Hormuz, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bất ngờ rút lại ý tưởng này. Động thái "quay xe" nhanh chóng này không chỉ khiến giới quan sát ngạc nhiên mà còn cho thấy những sức ép ngoại giao, pháp lý và kinh tế mà Nhà Trắng phải đối mặt ngay sau khi kế hoạch được công bố.
Diễn biến chi tiết
Vào ngày 13/7, Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social rằng Mỹ sẽ đóng vai trò "Người bảo vệ eo biển Hormuz" và sẽ áp mức phí 20% đối với hàng hóa đi qua tuyến hàng hải chiến lược này. Ông Trump lập luận rằng Washington đang gánh phần lớn chi phí bảo đảm an ninh hàng hải trong khi Mỹ không phải là quốc gia phụ thuộc nhiều vào nguồn dầu đi qua Hormuz. Do đó, các nước hưởng lợi từ tuyến vận tải này cần chia sẻ chi phí.
Tuyên bố này đã lập tức khiến các cơ quan trong chính quyền Mỹ phải khẩn trương tìm cách xây dựng phương án triển khai, từ việc xác định đối tượng nộp phí đến cơ chế thu. Tuy nhiên, nhiều quan chức cũng thừa nhận đây là một kế hoạch chưa từng có tiền lệ và còn nhiều điểm chưa rõ ràng.
Tác động & Nhận định
Điều khiến kế hoạch nhanh chóng gặp trở ngại là phát biểu tiếp theo của ông Trump: không phải các hãng vận tải biển hay Iran, mà chính các đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh sẽ là bên phải thanh toán khoản phí này. Đối với các quốc gia như Saudi Arabia, UAE, Qatar hay Bahrain, Hormuz là tuyến xuất khẩu dầu mỏ sống còn. Nếu phải gánh thêm khoản phí lớn, chi phí xuất khẩu năng lượng sẽ tăng mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh tế và có thể gây ra phản ứng tiêu cực từ các đồng minh quan trọng.
Việc hủy bỏ kế hoạch nhanh chóng cho thấy sự phức tạp của chính sách đối ngoại và kinh tế, đặc biệt khi liên quan đến các tuyến thương mại chiến lược toàn cầu và quan hệ với các đồng minh. Quyết định này tránh được một cuộc khủng hoảng ngoại giao và kinh tế tiềm tàng, vốn có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng dầu mỏ và gây biến động thị trường năng lượng toàn cầu.