Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) vừa công bố báo cáo cảnh báo về tình trạng khủng hoảng thừa thép nghiêm trọng trên phạm vi toàn cầu. Tình trạng này xuất phát từ việc sản xuất thép được chính phủ trợ cấp và công suất dư thừa tiếp tục làm méo mó thị trường, gây áp lực lớn lên các nhà sản xuất tại châu Âu và các nền kinh tế thành viên OECD khác.
Diễn biến chi tiết
Báo cáo của OECD nhấn mạnh rằng sản xuất thép được nhà nước hỗ trợ, đặc biệt là tại Trung Quốc, đang gia tăng đáng kể. Điều này tạo ra áp lực cạnh tranh không lành mạnh và đe dọa đẩy giá thép xuống thấp hơn. Mặc dù thép là vật liệu quan trọng cho nhiều ngành công nghiệp như xây dựng, sản xuất, xe điện và trung tâm dữ liệu, công suất sản xuất toàn cầu vẫn tiếp tục mở rộng bất chấp nhu cầu yếu.
OECD chỉ ra rằng các khoản trợ cấp của chính phủ là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng dư thừa công suất. Phần lớn sự gia tăng công suất sản xuất thép trong hai thập kỷ qua diễn ra ở các nước ngoài OECD, thường xuyên có sự hỗ trợ của nhà nước. Cụ thể, trong năm 2024, các công ty thép Trung Quốc đã nhận mức trợ cấp trung bình gấp 15 lần so với các nhà sản xuất ở nơi khác, tính trên tỷ trọng so với tổng tài sản công ty.
Đồng thời, các nhà sản xuất thép Trung Quốc đã xuất khẩu kỷ lục 131 triệu tấn thép trong năm 2025, tăng 153% so với năm 2020 và con số này lớn hơn tổng sản lượng thép của toàn bộ Liên minh châu Âu (EU) trong cùng năm.
Tác động & Nhận định
Tình trạng khủng hoảng thừa thép toàn cầu có thể dẫn đến một số hệ quả tiêu cực
- Giảm giá thép: Nguồn cung vượt cầu sẽ tiếp tục đẩy giá thép xuống thấp, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của các doanh nghiệp sản xuất thép trên thế giới, bao gồm cả Việt Nam.
- Cạnh tranh không lành mạnh: Các doanh nghiệp thép không nhận được trợ cấp sẽ gặp khó khăn trong việc cạnh tranh với các đối thủ được nhà nước hậu thuẫn.
- Thách thức chính sách thương mại: Các quốc gia có thể áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại như thuế chống bán phá giá, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đây là một cảnh báo quan trọng cho các nhà đầu tư vào ngành thép và các ngành phụ trợ, cần theo dõi sát sao diễn biến chính sách thương mại quốc tế và các động thái từ các chính phủ lớn.