Thị trường xuất khẩu nông sản toàn cầu đang dịch chuyển mạnh mẽ khi các đối tác thương mại siết chặt tiêu chuẩn về phát triển xanh, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội. Thực trạng này đòi hỏi ngành nông nghiệp Việt Nam phải tái cấu trúc toàn diện chuỗi giá trị.
Áp lực chuyển đổi xanh và siết quy chuẩn nhập khẩu
Tại Hội thảo Định hướng thúc đẩy xuất khẩu nông - lâm - thủy sản trên địa bàn TP. Cần Thơ, các chuyên gia nhận định khu vực Đồng bằng sông Cửu Long vẫn chủ yếu xuất khẩu thô, thiếu vắng các sản phẩm chế biến sâu có giá trị gia tăng cao.
Đáng chú ý, các đối tác lớn như Trung Quốc (thông qua Tổng cục Hải quan Trung Quốc - GACC) đang thắt chặt an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc qua Nghị định 280, các thông báo 219/2025 và 27/2026. Bên cạnh đó, việc quản lý mã số vùng trồng, nhật ký điện tử và chứng nhận giảm phát thải carbon trở thành điều kiện tiên quyết để thâm nhập thị trường.
Tác động & Nhận định
Việc chuẩn hóa tiêu chuẩn xanh vừa tạo sức ép chi phí nhưng cũng mở ra cơ hội bứt phá cho doanh nghiệp xuất khẩu:
- Rủi ro ngắn hạn: Gia tăng chi phí tuân thủ, đầu tư công nghệ theo dõi phát thải và nguy cơ đình trệ đơn hàng nếu không đáp ứng kịp quy chuẩn kiểm dịch (cadimi, mọt, dư lượng kháng sinh).
- Cơ hội dài hạn: Doanh nghiệp chủ động liên kết chuỗi giá trị khép kín, đạt chuẩn ESG sẽ củng cố thị phần và định giá bán cao hơn tại các thị trường cao cấp.