Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đang phải đối mặt với áp lực gia tăng từ gánh nặng nợ công tại các quốc gia phát triển giàu có nhất thế giới, theo ghi nhận tại hội nghị diễn ra ở Bangkok. Làn sóng bán tháo trái phiếu chính phủ gần đây đã đẩy chi phí đi vay của các cường quốc lên đỉnh điểm nhiều thập kỷ.
Vì sao nợ công các nước giàu chịu áp lực lớn?
Lợi suất trái phiếu chính phủ của Mỹ, châu Âu và Nhật Bản đã tăng vọt lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ qua. Diễn biến này xuất phát từ nhiều nguyên nhân cộng hưởng:
- Lạm phát neo cao: Xung đột địa chính trị giữa Mỹ và Iran gây sức ép đẩy lạm phát gia tăng.
- Thâm hụt ngân sách: Quy mô nợ công và mức thâm hụt tài khóa của các nước giàu vốn dĩ đã tích tụ ở mức lớn chưa từng thấy.
- Cạnh tranh nguồn vốn: Làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra sự tranh chấp dòng vốn lớn trên thị trường tài chính.
Khi lợi suất trái phiếu tăng vọt, các chính phủ buộc phải dành nguồn lực ngân sách khổng lồ để chi trả lãi và gốc, gây thêm gánh nặng cho hệ thống tài chính công.
Tác động tới nhà đầu tư
- Chi phí vốn toàn cầu tăng: Lãi suất trái phiếu tại các nước phát triển neo cao duy trì mặt bằng lãi suất đắt đỏ trên diện rộng, hạn chế dòng tiền rẻ đổ vào các thị trường cận biên và mới nổi.
- Rủi ro tỷ giá và dòng vốn: Lợi suất tại Mỹ và châu Âu hấp dẫn có thể kích hoạt xu hướng rút vốn ngoại khỏi các thị trường chứng khoán đang phát triển, trong đó có Việt Nam.
- Yếu tố cần theo dõi: Nhà đầu tư cần chú ý diễn biến lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm và các thông điệp tài khóa từ ban lãnh đạo IMF do Tổng giám đốc Kristalina Georgieva đứng đầu.