Việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) quyết định nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40% là một thay đổi quan trọng, đảo ngược xu hướng siết giảm tỷ lệ này theo lộ trình từ năm 2020. Động thái này được kỳ vọng sẽ gia tăng thanh khoản cho các ngân hàng và hỗ trợ nhu cầu vốn trung dài hạn của nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất huy động có xu hướng tăng và áp lực thanh khoản vẫn hiện hữu.
Diễn biến chi tiết
Theo báo cáo của Chứng khoán Mirae Asset, mặc dù lãi suất huy động tăng đáng kể 120 điểm phần trăm từ cuối năm 2025, chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vẫn ở mức cao trong quý 1/2026 (2,63%) và giữa tháng 5/2026 (2,73%). Tình hình này dự kiến không cải thiện nhiều trong tháng 6 sau khi NHNN điều chỉnh tỷ lệ tiền gửi kho bạc Nhà nước có kỳ hạn trong công thức tính LDR (tỷ lệ dư nợ trên huy động) tăng trở lại từ 0% lên 20% từ ngày 15/5/2026.
Tỷ lệ LDR thực tế cuối quý 1/2026 cho thấy các ngân hàng lớn dù vẫn tuân thủ trần, nhưng tỷ lệ hiện tại tiệm cận rất gần ngưỡng tối đa, thu hẹp dư địa điều tiết. Áp lực lên lãi suất nội địa còn đến từ việc nhiều ngân hàng trung ương lớn trên thế giới có khả năng duy trì định hướng thắt chặt chính sách tiền tệ. Lãi suất kênh liên ngân hàng cũng duy trì ở mức cao, đặc biệt vào cuối kỳ báo cáo, phản ánh nhu cầu huy động ngắn hạn lớn từ các Ngân hàng Thương mại để đáp ứng tiêu chí thanh khoản.
Tác động & Nhận định
- Gia tăng thanh khoản và dư địa cho vay: Việc nới lỏng tỷ lệ SFML (Short-term Fund for Medium and Long-term Loans) sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa để cung ứng vốn cho các dự án và đại dự án cần vay dài hạn, giải tỏa phần nào áp lực về cơ cấu nguồn vốn. Điều này đặc biệt quan trọng khi nhu cầu vốn trung dài hạn cho sản xuất kinh doanh và đầu tư là rất lớn.
- Ổn định lãi suất: Trong bối cảnh áp lực tăng lãi suất từ cả yếu tố nội tại và quốc tế, động thái này có thể giúp các ngân hàng giảm bớt áp lực cạnh tranh huy động, từ đó hỗ trợ định hướng duy trì ổn định mặt bằng lãi suất của NHNN, thay vì phải tăng lãi suất đáng kể.
- Hỗ trợ tăng trưởng tín dụng: Với việc có thêm nguồn lực để cho vay trung dài hạn, các ngân hàng có thể đáp ứng tốt hơn nhu cầu tín dụng, qua đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế chung. Tuy nhiên, rủi ro kỳ hạn cần được quản lý chặt chẽ.