Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang đề xuất một quy định mới quan trọng, cho phép các ngân hàng đóng tài khoản thanh toán không hoạt động trong 3 năm liên tục. Đề xuất này nằm trong dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 52/2024 về thanh toán không dùng tiền mặt, nhằm mục tiêu chính là giảm thiểu tình trạng tài khoản “rác” và ngăn chặn các hành vi gian lận tài chính trong hệ thống ngân hàng.
Diễn biến chi tiết
Theo dự thảo, tài khoản thanh toán sẽ bị đóng nếu không phát sinh giao dịch từ 3 năm liên tục, tính từ thời điểm giao dịch cuối cùng, trừ khi có thỏa thuận khác giữa khách hàng và tổ chức tín dụng. NHNN cho biết hiện có một số lượng lớn tài khoản không còn được sử dụng trong thời gian dài. Nhiều tài khoản bị bỏ quên, nhưng cũng có trường hợp bị lợi dụng cho các hành vi gian lận, mạo danh hoặc sử dụng giấy tờ giả để thực hiện hoạt động vi phạm pháp luật.
Quy định hiện hành chủ yếu xử lý tài khoản không hoạt động dựa trên thỏa thuận, nhưng lại thiếu cơ sở pháp lý rõ ràng cho nhiều tài khoản mở trước khi Nghị định 52/2024 và Thông tư 17/2024 có hiệu lực. Việc bổ sung quy định mới này được kỳ vọng sẽ giúp các tổ chức tín dụng chủ động rà soát, đóng các tài khoản không hoạt động kéo dài, từ đó giảm thiểu rủi ro lừa đảo và gian lận. Đáng chú ý, dự thảo cũng quy định rõ việc xử lý số dư còn lại trong tài khoản sau khi bị đóng, yêu cầu ngân hàng vẫn phải theo dõi để hoàn trả cho người thụ hưởng hợp pháp khi có yêu cầu.
Tác động & Nhận định
- Đối với hệ thống ngân hàng: Quy định này sẽ giúp các ngân hàng tối ưu hóa quản lý dữ liệu khách hàng, giảm tải hệ thống và giảm thiểu rủi ro liên quan đến tài khoản không hoạt động, góp phần làm sạch hệ thống thanh toán.
- Đối với khách hàng: Khuyến khích người dân quản lý tài khoản chủ động hơn. Đồng thời, bảo vệ khách hàng khỏi việc tài khoản bị lợi dụng cho các mục đích bất hợp pháp mà chính họ không hay biết.
- Phòng chống gian lận: Đây là một bước tiến quan trọng trong việc tăng cường an ninh tài chính, ngăn chặn việc sử dụng tài khoản ma để rửa tiền, lừa đảo, hoặc các hoạt động tội phạm khác, góp phần xây dựng một môi trường tài chính minh bạch hơn ở Việt Nam.