Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đang bảo vệ sự cần thiết của việc duy trì Quỹ thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia, nhấn mạnh đây là nguồn lực dự phòng quan trọng để ứng phó với các sự cố có thể ảnh hưởng đến an toàn hệ thống ngân hàng và hệ thống thanh toán. Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh Bộ Tài chính yêu cầu rà soát lại sự cần thiết của quỹ, vốn chưa từng được sử dụng đúng mục tiêu ban đầu.
Diễn biến chi tiết
NHNN hiện đang lấy ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Trong quá trình này, Bộ Tài chính đã góp ý về sự cần thiết duy trì Quỹ thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia. Theo Luật Ngân hàng Nhà nước hiện hành, NHNN được trích một phần kết quả tài chính hằng năm để lập quỹ này. Mục tiêu chính là cho vay hỗ trợ các tổ chức tín dụng hoặc thành viên hệ thống thanh toán khi xảy ra sự cố, cùng với các nhiệm vụ khác theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
Tuy nhiên, Bộ Tài chính chỉ ra rằng trên thực tế, quỹ chưa từng được sử dụng để hỗ trợ các tổ chức tín dụng theo đúng mục tiêu ban đầu. Thay vào đó, nguồn quỹ chủ yếu được dùng để:
- Cấp vốn điều lệ cho Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam.
- Cấp vốn điều lệ cho Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Một thành viên In tiền Quốc gia.
- Xử lý một số khoản phải thu của Ngân hàng Hợp tác xã.
Bộ Tài chính cho rằng do quy mô quỹ còn nhỏ và chưa phát huy đúng chức năng, cần đánh giá lại vai trò và sự cần thiết. Ngược lại, NHNN giải trình rằng quỹ đã hình thành từ năm 1990 và được bổ sung từ 20% chênh lệch thu, chi hằng năm, khẳng định đây là nguồn lực dự phòng quan trọng.
Tác động & Nhận định
Việc duy trì Quỹ thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia cho thấy tầm nhìn chiến lược của NHNN trong việc chuẩn bị cho các rủi ro tiềm ẩn trong hệ thống tài chính. Dù quỹ chưa được sử dụng đúng mục đích ban đầu, việc có một nguồn lực dự phòng có thể mang lại sự ổn định và niềm tin cho thị trường trong trường hợp khủng hoảng. Tuy nhiên, đề xuất của Bộ Tài chính cũng nêu bật sự cần thiết của việc minh bạch hóa và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng quỹ, đảm bảo rằng nó phục vụ đúng mục tiêu đã định hoặc điều chỉnh mục tiêu cho phù hợp với thực tiễn. Nhà đầu tư cần theo dõi các thay đổi trong Luật Ngân hàng Nhà nước để hiểu rõ hơn về cơ chế hoạt động và vai trò của quỹ trong tương lai.