Kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam trong quý I năm 2026 đạt 1,3 tỷ USD, tăng hơn 27% so với cùng kỳ năm trước. Dù sầu riêng tiếp tục là điểm sáng với mức tăng gần 128%, cùng với dừa và bưởi tăng lần lượt 26% và 29%, song nhiều loại trái cây chủ lực khác lại đối mặt với tình trạng giảm giá sâu trên thị trường nội địa.
Diễn biến chi tiết
Sự tăng trưởng không đồng đều giữa các mặt hàng đã tạo ra áp lực lớn lên giá nội địa. Cụ thể, xuất khẩu chuối giảm gần 20%, xoài giảm hơn 15%, dưa hấu giảm khoảng 12%, trong khi mít và chanh cũng giảm lần lượt 7% và hơn 9%. Những mặt hàng này chủ yếu phụ thuộc vào các thị trường truyền thống, vốn dễ bị ảnh hưởng bởi sự suy yếu nhu cầu hoặc thay đổi trong quy định nhập khẩu.
Thực tế, nhiều loại nông sản đang chạm mức giá rất thấp. Dưa hấu có thời điểm chỉ còn 1.000-5.000 đồng/kg tại một số vùng trồng, cam sành xuống 1.000-3.000 đồng/kg tại vườn. Giá mít xuất khẩu chỉ đạt 5.000-8.000 đồng/kg. Ngay cả xoài cát Hòa Lộc, một loại trái cây cao cấp, cũng giảm mạnh xuống 9.000-15.000 đồng/kg. Đáng chú ý, xu hướng giảm giá còn lan sang sầu riêng Ri6, với mức giá tại vườn chỉ còn khoảng 20.000-35.000 đồng/kg, mức thấp nhất trong nhiều năm.
Tác động & Nhận định
- Dư cung nội địa: Khi xuất khẩu chững lại hoặc tiêu thụ không ổn định, lượng hàng hóa dồn về thị trường trong nước, gây ra tình trạng dư cung và kéo giá giảm sâu.
- Rủi ro cho nông dân: Việc giá nông sản giảm mạnh ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và đời sống của hàng triệu nông dân, đặc biệt là những hộ phụ thuộc vào các mặt hàng xuất khẩu chủ lực.
- Thách thức quản lý chuỗi cung ứng: Diễn biến này cho thấy những thách thức trong việc quản lý chuỗi cung ứng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, cũng như sự cần thiết của các chính sách hỗ trợ để ổn định giá và tìm kiếm đầu ra bền vững.
Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, ông Đặng Phúc Nguyên, nhận định rằng giá nông sản giảm mạnh là do sự gia tăng nhanh chóng của nguồn cung trong khi nhu cầu từ thị trường nhập khẩu suy yếu và trở nên thận trọng hơn.