Việc chậm trễ tại hàng loạt dự án nguồn và lưới điện trọng điểm đang đặt hệ thống năng lượng quốc gia trước áp lực lớn. Bộ Công Thương đã phải trình Chính phủ các phương án ứng phó, bao gồm việc xem xét điều chỉnh Quy hoạch điện VIII nhằm giải bài toán cung ứng dài hạn.
Nguy cơ thiếu hụt công suất nghiêm trọng
Theo thông tin từ đại diện Cục Điện lực, tỷ lệ hoàn thành các dự án thuộc Quy hoạch điện VIII hiện ở mức rất khiêm tốn. Các rào cản chính xuất phát từ khâu chấp thuận chủ trương đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư, giải phóng mặt bằng, cũng như đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA) và cơ chế giá.
Sau hơn 3 năm triển khai quy hoạch
- Tổng công suất nguồn điện đã vận hành chỉ đạt khoảng 5%.
- Dự án đã khởi công nhưng chưa vận hành chiếm 9%.
- Khoảng 28% dự án đã chọn được nhà đầu tư nhưng chưa thể khởi công, và có tới 45% dự án vẫn chưa được phê duyệt chủ trương đầu tư.
- Đặc biệt, hầu hết các dự án điện khí LNG đều bị đình trệ tiến độ.
Nếu tình trạng chậm trễ kéo dài, hệ thống điện quốc gia dự báo có thể thiếu khoảng 4.256 MW công suất vào năm 2027. Đến năm 2030, mức thiếu hụt có thể chạm ngưỡng 13.964 MW (tương đương 61,18 tỷ kWh), trong đó miền Bắc chịu rủi ro thiếu hụt gay gắt nhất.
Tác động & Nhận định
Nguy cơ thiếu hụt năng lượng sẽ tác động trực tiếp đến toàn bộ nền kinh tế
- Áp lực sản xuất công nghiệp: Hoạt động của các doanh nghiệp sản xuất và làn sóng thu hút vốn FDI có thể bị ảnh hưởng tiêu cực nếu nguồn cung điện không đảm bảo ổn định.
- Cơ hội cho nhóm xây lắp điện: Nhu cầu cấp bách gỡ nút thắt hạ tầng sẽ thúc đẩy việc giải ngân và hoàn thiện khung pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp xây lắp, tư vấn truyền tải điện và các đơn vị năng lượng có dự án sẵn sàng vận hành thương mại.