Nhật Bản và Ấn Độ đang tiến tới một hệ thống thanh toán bằng nội tệ, cho phép giao dịch trực tiếp giữa đồng yên và rupee, loại bỏ sự phụ thuộc vào đô la Mỹ. Sáng kiến này, dự kiến sẽ được đưa vào tuyên bố chung sau cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo hai nước tại New Delhi, nhằm mục đích giảm chi phí ngoại hối và rút ngắn thời gian chuyển tiền cho các doanh nghiệp.
Diễn biến chi tiết
Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi sẽ thăm Ấn Độ từ ngày 1-3/7 để gặp gỡ người đồng cấp Narendra Modi. Tại cuộc gặp này, hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ cam kết tăng cường hợp tác trong hệ thống thanh toán song phương. Bộ Tài chính Nhật Bản đặt mục tiêu ký kết biên bản hợp tác với Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ trong năm tài chính 2026 nhằm thúc đẩy sử dụng nội tệ trong các giao dịch. Hiện tại, các khoản thanh toán quốc tế thường được thực hiện qua các ngân hàng đại lý phương Tây, với đô la Mỹ đóng vai trò là tiền tệ trung gian.
Theo khuôn khổ được đề xuất, người Nhật không cư trú tại Ấn Độ sẽ được phép mở tài khoản tại các ngân hàng Ấn Độ. Điều này cho phép các tổ chức tài chính ở cả hai quốc gia thanh toán trực tiếp, loại bỏ nhu cầu chuyển đổi sang USD, giảm chi phí ngoại hối và giao dịch, đồng thời rút ngắn thời gian thanh toán.
Tác động & Nhận định
- Giảm chi phí và thời gian: Việc loại bỏ đô la Mỹ khỏi các giao dịch song phương sẽ giúp doanh nghiệp hai nước tiết kiệm đáng kể chi phí ngoại hối và rút ngắn thời gian thanh toán, tăng hiệu quả thương mại.
- Tăng cường độc lập tài chính: Động thái này là một phần của xu hướng phi đô la hóa toàn cầu, giảm sự phụ thuộc vào hệ thống tài chính dựa trên USD và tăng cường khả năng tự chủ tiền tệ của các quốc gia.
- Ý nghĩa địa chính trị: Với việc Ấn Độ là thành viên BRICS và Nhật Bản là đồng minh của Mỹ, sự hợp tác này có thể là tín hiệu cho thấy các quốc gia đang tìm kiếm các giải pháp thanh toán thay thế, không bị ảnh hưởng bởi biến động của một đồng tiền chủ chốt.
Nhà đầu tư cần theo dõi sự phát triển của các hệ thống thanh toán song phương tương tự giữa các quốc gia, vì chúng có thể ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái và chi phí giao dịch quốc tế trong dài hạn.