Công ty TNHH Chiếu xạ Toàn Phát (TPI) tại Tây Ninh vừa được Cơ quan Kiểm dịch động thực vật Mỹ (APHIS) phê duyệt vận hành đồng thời hai công nghệ chiếu xạ X-ray và gamma. Quyết định này giúp TPI trở thành cơ sở đầu tiên tại Việt Nam đạt được điều này, góp phần mở rộng năng lực kiểm dịch và tạo dư địa tăng xuất khẩu trái cây tươi sang thị trường Mỹ.
Diễn biến chi tiết
Trước đó, TPI đã được Mỹ cấp phép sử dụng công nghệ chiếu xạ gamma bằng nguồn Cobalt-60. Với sự bổ sung công nghệ X-ray, TPI có thể sử dụng cả hai phương pháp chiếu xạ ion hóa để tiêu diệt côn trùng, vi sinh vật gây hại và làm chậm quá trình chín của trái cây, đây là yêu cầu kiểm dịch bắt buộc với nhiều loại trái cây tươi trước khi nhập khẩu vào Mỹ. Các công nghệ này đảm bảo trái cây không nhiễm phóng xạ.
Theo TPI, năm 2025, nhà máy đã xử lý gần 5.670 tấn trái cây tươi xuất khẩu sang Mỹ bằng công nghệ gamma. Với việc đưa thêm hệ thống X-ray vào vận hành, công suất xử lý dự kiến sẽ tăng gần gấp đôi, tạo thêm khả năng tiếp nhận hàng hóa trong bối cảnh xuất khẩu trái cây sang thị trường Mỹ đang tăng nhanh.
Hiện khu vực phía Nam có hai doanh nghiệp được Mỹ công nhận xử lý chiếu xạ trái cây tươi xuất khẩu. Việc TPI được chấp thuận bổ sung công nghệ X-ray giúp doanh nghiệp này tăng cường năng lực tiếp nhận hàng hóa và linh hoạt hơn trong điều phối xử lý, đặc biệt vào mùa thu hoạch rộ. Mỗi lô hàng xuất khẩu sang Mỹ đều phải được xử lý và giám sát theo chương trình kiểm dịch của APHIS trước khi thông quan.
Tác động & Nhận định
- Tăng năng lực xuất khẩu: Quyết định này trực tiếp nâng cao năng lực xử lý trái cây xuất khẩu của Việt Nam, đáp ứng tốt hơn nhu cầu từ thị trường Mỹ, từ đó thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu nông sản.
- Tăng cường vị thế ngành: Việc một doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của Mỹ với hai công nghệ chiếu xạ tiên tiến khẳng định năng lực và sự chuyên nghiệp của ngành nông nghiệp và chế biến của Việt Nam.
- Hỗ trợ nông dân: Mở rộng công suất xử lý giúp nông dân có thêm kênh tiêu thụ ổn định và hiệu quả hơn cho trái cây của mình, đặc biệt là các loại trái cây chủ lực như thanh long.
Đây là một tín hiệu tích cực cho ngành xuất khẩu trái cây Việt Nam, tạo động lực tăng trưởng và mở rộng thị trường quốc tế.