Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã rót hàng chục tỷ đồng vào chuyển đổi số nhưng hiệu quả mang lại không tương xứng. Vấn đề cốt lõi không nằm ở công nghệ mà ở phương pháp tiếp cận và cách thức vận hành của ban lãnh đạo.
Sai lầm phổ biến khi bắt đầu từ công nghệ
Trong hơn một thập kỷ qua, các doanh nghiệp liên tục đầu tư vào ERP, CRM, hệ thống quản lý dữ liệu lớn và cả trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, tình trạng hệ thống đã triển khai nhưng nhân viên vẫn dùng Excel, hoặc dữ liệu ngập tràn nhưng cấp quản lý vẫn ra quyết định cảm tính diễn ra khá phổ biến.
Nguyên nhân hàng đầu là doanh nghiệp thường bắt đầu bằng việc đặt câu hỏi mua phần mềm gì thay vì xác định mục tiêu thay đổi. Công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ; việc số hóa một quy trình kém hiệu quả chỉ tạo ra một quy trình kém hiệu quả chạy trên máy tính.
Tác động & Nhận định đối với nhà đầu tư
Việc đầu tư dàn trải cho công nghệ mà không tối ưu mô hình kinh doanh tiềm ẩn rủi ro lãng phí nguồn vốn lớn:
- Hiệu quả sử dụng vốn (ROIC): Chi phí vốn (Capex) phình to cho phần mềm và giải pháp số không đem lại dòng tiền tương xứng sẽ làm xói mòn biên lợi nhuận của doanh nghiệp.
- Góc nhìn đầu tư: Khi đánh giá các doanh nghiệp niêm yết có kế hoạch số hóa mạnh mẽ, nhà đầu tư nên thận trọng phân tích hiệu quả thực thi thay vì chỉ nhìn vào các thông báo triển khai công nghệ hào nhoáng.