Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vừa được công bố, chấm dứt hơn ba tháng giao tranh, nhưng điều này không có nghĩa là nguồn cung dầu khí toàn cầu sẽ được giải tỏa ngay lập tức. Giới chuyên gia cho rằng cần nhiều tháng để thị trường năng lượng khôi phục lại trạng thái bình thường do những thách thức về an ninh hàng hải và quy trình vận hành phức tạp.
Diễn biến chi tiết
Giá xăng dầu tăng cao do căng thẳng nguồn cung đã trở thành vấn đề cấp bách. Tuy nhiên, dù đã có thỏa thuận, các doanh nghiệp vận tải và bảo hiểm vẫn cần thời gian để đảm bảo eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược lưu thông khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu – thực sự an toàn. Ông Daniel Evans, Giám đốc nghiên cứu nhiên liệu và lọc dầu tại S&P Global Energy, nhấn mạnh rằng “Cần thời gian để mọi người an tâm, khôi phục hoạt động bảo hiểm, đưa nhân lực trở lại hiện trường để tái vận hành cơ sở hạ tầng”.
Quá trình vận chuyển và lọc dầu vốn dĩ diễn ra chậm chạp. Các tàu chở dầu di chuyển chậm, và có thể mất nhiều tháng để dầu từ Hormuz đến các thị trường xa xôi, được đưa vào nhà máy lọc, rồi phân phối đến người tiêu dùng. Ngoài ra, một số nhà sản xuất dầu ở Trung Đông đã phải tạm dừng khai thác do hết công suất lưu trữ, và việc khởi động lại cũng tốn thời gian.
Tác động & Nhận định
Ông Daniel Sternoff từ Đại học Columbia nhận định rằng các quốc gia đã dừng khai thác dầu sẽ không vội khôi phục sản xuất cho đến khi có sự chắc chắn về ổn định lưu thông qua eo biển Hormuz và lệnh ngừng bắn được duy trì lâu dài. Điều này ngụ ý rằng, dù có thỏa thuận hòa bình, hiệu ứng tích cực lên nguồn cung sẽ không thể hiện rõ ràng trong ngắn hạn.
- Giá dầu: Dự kiến sẽ không có sự sụt giảm mạnh ngay lập tức, mà có thể duy trì ở mức cao trong vài tháng tới khi thị trường chờ đợi sự ổn định thực sự của nguồn cung.
- Doanh nghiệp năng lượng: Các công ty vận tải và bảo hiểm sẽ cần thời gian để điều chỉnh hoạt động, đảm bảo an toàn cho các chuyến hàng đi qua khu vực xung đột trước đây.
- Kinh tế vĩ mô: Sự chậm trễ trong việc giải tỏa nguồn cung có thể tiếp tục gây áp lực lên lạm phát toàn cầu, ảnh hưởng đến các chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương.
Sự không chắc chắn về thời gian khôi phục hoàn toàn nguồn cung dầu khí cho thấy rằng dù căng thẳng quân sự giảm bớt, những thách thức kinh tế liên quan đến năng lượng vẫn còn phía trước.