Trước sự bất ổn của kinh tế và áp lực chi tiêu, nhiều người trẻ đang trì hoãn các kế hoạch tài chính dài hạn, lo ngại không thể duy trì nghĩa vụ khi thu nhập biến động. Tình trạng này phản ánh rõ nét mối quan tâm về an ninh tài chính cá nhân trong bối cảnh thị trường lao động nhiều thách thức.
Diễn biến chi tiết
Báo cáo khảo sát Gen Z và Millennials năm 2025 của Deloitte, thực hiện trên 23.000 người tại 44 quốc gia, cho thấy gần một nửa Gen Z (48%) và Millennials (46%) cảm thấy không an toàn về tài chính cá nhân. Hơn 50% người tham gia khảo sát duy trì cuộc sống dựa hoàn toàn vào lương hàng tháng. Tình trạng "thu nhập đến đâu chi tiêu đến đó" khiến 40% người trẻ lo ngại về khả năng cam kết tài chính dài hạn trong tương lai.
Tại Việt Nam, bối cảnh này càng rõ nét. Theo Tổng cục Thống kê Việt Nam, quý I/2026, có gần 1,6 triệu người trẻ từ 15 đến 24 tuổi không có việc làm, không học tập hoặc đào tạo. Sự thiếu ổn định về việc làm và thu nhập này thúc đẩy nhiều người trẻ trì hoãn các quyết định tài chính dài hạn như mua bảo hiểm nhân thọ hay đầu tư dài hạn, tránh rủi ro "đứt gánh" giữa chừng. Anh Vũ Minh (34 tuổi, TP HCM), một nhân viên IT với thu nhập 30 triệu đồng mỗi tháng, là minh chứng điển hình khi trì hoãn việc mua bảo hiểm nhân thọ 3 năm vì e ngại các điều khoản đóng phí kéo dài 20-30 năm, trong khi chứng kiến nhiều đồng nghiệp bị cắt giảm nhân sự.
Tác động & Nhận định
- Đối với thị trường tài chính: Xu hướng này có thể làm chậm tăng trưởng các sản phẩm tài chính dài hạn như bảo hiểm nhân thọ, quỹ hưu trí tự nguyện hoặc các khoản vay mua nhà/đầu tư dài hạn. Các công ty tài chính cần có những sản phẩm linh hoạt hơn, phù hợp với đặc điểm thu nhập biến động của giới trẻ.
- Đối với kinh tế vĩ mô: Sự thận trọng của người trẻ có thể ảnh hưởng đến tổng cầu, đặc biệt là các khoản chi tiêu lớn và đầu tư dài hạn, tiềm ẩn rủi ro giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.
- Đối với nhà đầu tư: Đây là tín hiệu cho thấy sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng và đầu tư của một thế hệ. Các nhà đầu tư cần quan tâm đến các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tài chính có thể thích nghi hoặc hưởng lợi từ xu hướng này, hoặc những ngành nghề ít bị ảnh hưởng bởi sự trì hoãn cam kết tài chính dài hạn.