Lưu lượng xe tải nặng và container đang có sự phân bổ chênh lệch lớn giữa Quốc lộ 5 và cao tốc Hà Nội - Hải Phòng. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ sự khác biệt đáng kể về mức phí dịch vụ sử dụng đường bộ giữa hai tuyến giao thông huyết mạch.
Chênh lệch lưu lượng và bài toán chi phí
Thống kê cho thấy hơn 14.400 xe tải nặng và xe container lưu thông mỗi ngày trên tuyến Quốc lộ 5, chiếm tỷ trọng hơn 41% tổng lưu lượng phương tiện của tuyến đường này. Ngược lại, tại tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng hiện đại hơn, nhóm phương tiện trọng tải lớn chỉ chiếm vỏn vẹn khoảng 6% lưu lượng.
Sự chênh lệch lớn về mức phí BOT được đánh giá là động lực chính khiến các đơn vị vận tải lựa chọn Quốc lộ 5 để tối ưu hóa chi phí vận hành ngắn hạn, dù thời gian di chuyển kéo dài hơn và rủi ro ùn tắc cao hơn.
Tác động & Nhận định
Hiện tượng dòng xe tải nặng tập trung trên Quốc lộ 5 tạo ra nhiều hệ lụy cho toàn bộ chuỗi cung ứng:
- Chi phí logistics gián tiếp gia tăng: Thời gian di chuyển kéo dài và nguy cơ tai nạn giao thông tăng cao làm phát sinh chi phí hao mòn cũng như chậm trễ chu kỳ giao nhận hàng xuất nhập khẩu qua cụm cảng Hải Phòng.
- Áp lực duy tu hạ tầng: Quốc lộ 5 đối mặt tình trạng xuống cấp nhanh chóng, đòi hỏi ngân sách bảo trì lớn, trong khi cao tốc lại chưa khai thác tối đa công suất thiết kế.