Tình trạng đối lập sâu sắc đang diễn ra trên hai trục giao thông huyết mạch kết nối vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc với hệ thống cảng biển Hải Phòng. Trong khi tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng hiện đại rơi vào cảnh thưa vắng, Quốc lộ 5 lại liên tục quá tải nghiêm trọng bởi các dòng xe tải hạng nặng.
Chi phí BOT và bài toán dồn tải sang Quốc lộ 5
Nguyên nhân cốt lõi của sự phân hóa lưu lượng bắt nguồn từ mức phí BOT trên tuyến cao tốc còn ở mức cao. Các doanh nghiệp vận tải và logistics buộc phải lựa chọn di chuyển trên Quốc lộ 5 cũ để tối ưu hóa chi phí vận hành, bất chấp việc hành trình kéo dài do thường xuyên ùn tắc. Thực trạng này không chỉ làm giảm hiệu quả khai thác tuyến cao tốc được đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng mà còn khiến hạ tầng Quốc lộ 5 nhanh chóng xuống cấp, gia tăng chi phí duy tu bảo dưỡng của nhà nước.
Tác động & Nhận định
Sự mất cân bằng hạ tầng giao thông trực tiếp ảnh hưởng tới năng lực cạnh tranh chuỗi cung ứng của khu vực:
- Chi phí logistics gia tăng: Ùn tắc kéo dài trên Quốc lộ 5 làm tăng thời gian quay vòng xe và tiêu hao nhiên liệu, đẩy chi phí vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu lên cao.
- Đề xuất điều chỉnh chính sách phí: Việc Hải Phòng và các bộ ngành nghiên cứu phương án giảm phí cao tốc hoặc phân luồng là cấp thiết để tối ưu hóa nguồn lực, hỗ trợ biên lợi nhuận cho các doanh nghiệp logistics và sản xuất công nghiệp tại khu vực phía Bắc.