Thực trạng doanh nghiệp "khai sinh dễ, khai tử khó" tiếp tục là điểm nghẽn lớn trong môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Việc rút lui khỏi thị trường còn nhiều phức tạp khiến nguồn lực xã hội bị chôn chân và gây lãng phí lớn.
Rào cản pháp lý và thủ tục giải thể
Trong khi thủ tục thành lập doanh nghiệp chỉ mất từ 3-5 ngày, quá trình giải thể hoặc tuyên bố phá sản có thể kéo dài hàng năm. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc quyết toán thuế phức tạp, thanh lý tài sản và nghĩa vụ với người lao động cũng như các chủ nợ.
Nhiều đơn vị chấp nhận bỏ ngang, biến thành "doanh nghiệp ma" thay vì nộp hồ sơ xin giải thể theo đúng quy trình pháp luật, khiến công tác quản trị dữ liệu kinh tế gặp nhiều sai lệch.
Tác động & Nhận định
- Đọng vốn và tài sản: Nguồn lực tài chính, đất đai và tài sản cố định của các doanh nghiệp ngừng hoạt động không thể thanh lý để tái đầu tư vào các dự án hiệu quả hơn.
- Rủi ro tín dụng: Các ngân hàng gặp khó khăn trong việc xử lý nợ xấu và thu hồi vốn đối với những pháp nhân đình trệ nhưng chưa thể hoàn tất thủ tục phá sản.
- Khuyến nghị chính sách: Cần cải cách mạnh mẽ quy trình thanh tra thuế và rút gọn các bước pháp lý tại tòa án để tạo điều kiện thanh lọc thị trường lành mạnh.