Ngày 05/08/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 40/2026/QĐ-TTg về tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhằm thực hiện cơ cấu lại vốn Nhà nước tại doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp có vốn Nhà nước. Quyết định này thiết lập khung tỷ lệ sở hữu Nhà nước cụ thể cho giai đoạn 2026–2030, tiếp nối hệ thống pháp lý mới gồm Luật 68/2025/QH15 và các Nghị định liên quan. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc minh bạch hóa và đẩy nhanh tiến trình tái cấu trúc sở hữu Nhà nước tại các doanh nghiệp.
Diễn biến chi tiết
Quyết định 40 phân loại chi tiết tỷ lệ vốn Nhà nước cần nắm giữ theo từng ngành, lĩnh vực, điều mà các quy định trước đây như Quyết định 22/2021 hay 13/2025 còn thiếu rõ ràng, dẫn đến nhiều kế hoạch thoái vốn bị đình trệ. Đối với các doanh nghiệp nằm ngoài ba nhóm được phân chia, nguyên tắc mặc định là Nhà nước không tiếp tục nắm giữ vốn. Điều này cung cấp căn cứ pháp lý vững chắc để xây dựng lộ trình thoái vốn diện rộng trên toàn thị trường.
Một điểm nhấn quan trọng khác là việc phân quyền phê duyệt kế hoạch cơ cấu giai đoạn 2026–2030. Thay vì phải trình từng đề án lên Thủ tướng như trước, nay Bộ hoặc Ủy ban nhân dân tỉnh, với vai trò cơ quan đại diện chủ sở hữu, sẽ trực tiếp phê duyệt. Thủ tướng chỉ can thiệp đối với các doanh nghiệp đặc thù hoặc trường hợp đi chệch tiêu chí chung. Chứng khoán KBSV nhận định việc phân quyền này giúp rút gọn đáng kể quy trình hành chính và tăng cường trách nhiệm, tính chủ động, cũng như giám sát của cấp có thẩm quyền.
Tác động & Nhận định
Quyết định 40 không chỉ giải quyết bài toán thoái vốn mà còn là công cụ quan trọng để giải quyết vấn đề tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) thấp tại nhiều công ty đại chúng gốc doanh nghiệp Nhà nước. Việc này giúp các doanh nghiệp đáp ứng điều kiện niêm yết/đăng ký giao dịch, tránh rủi ro hủy niêm yết do không đảm bảo cơ cấu cổ đông theo quy định. Mặc dù tác động trực tiếp lên thị trường chung có thể không lớn, nhưng quyết định này sẽ ảnh hưởng sâu rộng đến các doanh nghiệp đơn lẻ và các nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu của các công ty thuộc diện tái cơ cấu. Đây là cơ hội cho thị trường hấp thụ lượng cổ phiếu lớn và cải thiện chất lượng quản trị doanh nghiệp.